Menu
A+ A A-

ΟΜΙΛΙΑ ΜΑΞΙΜΟΥ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ Ν/Σ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και οι λύσεις που δρομολογούνται με συνεννόηση της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπισή της, αναμφίβολα ανατρέπουν στερεότυπα χρόνων και δημιουργούν νέα ερωτηματικά.

Βεβαίως, κάθε κρίση μπορεί να κρύβει ευκαιρίες για εκείνους που δεν μένουν αδρανείς παρακολουθώντας τα γεγονότα, αλλά πρωτοστατούν. Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε επιτυχώς η κυβέρνηση με πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες που εγγυήθηκαν τις καταθέσεις στις τράπεζες.

Η κρίση όμως και οι κρατικές παρεμβάσεις για διάσωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος αναδεικνύουν πλέον και την κοινωνική διάσταση που οφείλουν να έχουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Η κρατική παρέμβαση δεν μπορεί να γίνεται για να αυγατίζουν τα μπόνους των διευθυντικών στελεχών που οδήγησαν στην πτώχευση τις τράπεζες.

Η ταχύρυθμη άνοδος του βιοτικού επιπέδου από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα είναι συνυφασμένη με την έκρηξη της ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τη λειτουργία, με τις όποιες παθογένειες, των τραπεζών ως μεσίτες χρήματος. Ειδικά στην Ελλάδα, η παρεμβατικότητα του πιστωτικού συστήματος στην καθημερινότητα έγινε ιδιαίτερα αισθητή την τελευταία εικοσαετία, όπου είχαμε εκτίναξη  στα δάνεια για πρώτη κατοικία.

Το όνειρο κάθε Έλληνα να βάλει κεραμίδι πάνω από το κεφάλι του έγινε πράξη σε μεγάλο βαθμό με τη δυνατότητα δανεισμού από τις τράπεζες. Ωστόσο, η δανειοδότηση, η απορρόφηση δηλαδή χρήματος από το μέλλον προς άμεση χρήση, δεν υπαγορεύονταν μόνο από πραγματικές ανάγκες, άλλα πολλές φορές έγινε αλόγιστα και με σκοπό να υπηρετήσει επίπλαστες, αναντίστοιχες με το βαλάντιο των δανειοληπτών. 

Λάθος υπολογισμοί, αναποδιές ή σε ακραίες περιπτώσεις ακόμη και ο εθισμός σε έναν τρόπο ζωής που δεν συμβάδιζε με τα έσοδα του νοικοκυριού, οδήγησε πολλούς πολίτες στην υπερχρέωση και τις τράπεζες σε έναν ατέρμονα αγώνα όλο και μεγαλύτερης κερδοφορίας.

Μετά τα θαλασσοδάνεια, νέες λέξεις όπως διακοποδάνεια, εορτοδάνεια και μετοχοδάνεια μπήκαν στο λεξιλόγιο μας. Μάλιστα, την περίοδο του πάρτι στο χρηματιστήριο, υπό την ενθάρρυνση της τότε κυβέρνησης, πολλοί ήταν εκείνοι που δανείζονταν για να τζογάρουν στη Σοφοκλέους. Τότε τριπλασιάστηκε και το ποσό που μπορούσε να δανειστεί κανείς για να παίξει στο χρηματιστήριο.

Ήταν η εποχή που υπουργοί του ΠΑΣΟΚ χαρακτήριζαν το χρηματιστήριο καθρέπτη της οικονομίας και μιλούσαν για το κόμμα του χρηματιστηρίου. Και φυσικά όταν το πάρτι τελείωσε βρέθηκαν χιλιάδες πολίτες εγκλωβισμένοι με χαρτιά χωρίς αντίκρισμα.

Προϊόντος του καιρού το ζήτημα του δανεισμού διογκώθηκε και δημιουργήθηκαν στρεβλώσεις που έφεραν πολλούς πολίτες στα πιστωτικά τους όρια.

Το παρόν σχέδιο νόμου θωρακίζει τα συμφέροντα των δανειοληπτών, ειδικά σε περιπτώσεις όπου οι υπερβολές και οι αδικίες εις βάρος τους είναι καταφανείς.

Πρώτο βήμα αποτελεί η παύση των αυθαίρετων πρακτικών, που έως σήμερα παρατηρούνται στους πλειστηριασμούς. Πλέον η διεξαγωγή τους θα γίνεται ενώπιον συμβολαιογράφου και κάθε πλειοδότης οφείλει να καταθέτει εγγυοδοσία ίση με την τιμή της πρώτης προσφοράς.

Παράλληλα θεσπίζεται και η χρήση γραπτών και σφραγισμένων προσφορών. Έτσι εξορθολογίζεται η υφιστάμενη διαδικασία πλειστηριασμού και παράλληλα αντιμετωπίζονται οι όποιες καταστρατηγήσεις, προκειμένου να προστατευτεί ο πολίτης από τις γνωστές πρακτικές επιτηδείων.

Το νομοσχέδιο που συζητούμε φιλοδοξεί να βάλει στο περιθώριο τα γνωστά «κοράκια» που σπεύδουν να κατασπαράξουν «μπιρ παρά» τους κόπους μιας ζωής, όσων σε κάποια χρονική στιγμή βρέθηκαν εγκλωβισμένοι με χρέη σε τράπεζες.

Με το σχέδιο νόμου αποτρέπεται η επαίσχυντη πρακτική της διενέργειας πλειστηριασμών ακινήτων σε ευτελή επίπεδα τιμών. Λαμβάνεται μάλιστα μέριμνα, ώστε να απαγορεύεται η εκποίηση ακινήτου σε τιμή κατώτερη της αντικειμενικής του αξίας. Έτσι και  αν ακόμη δεν φτάνει την πραγματική αξία αγοράς, τουλάχιστον διασφαλίζει στον δανειολήπτη ένα αυτονόητο minimum.

Επιπλέον λαμβάνεται περαιτέρω μέριμνα για το ευαίσθητο θέμα της προστασίας της πρώτης κατοικίας, για την οποία απαγορεύεται η επιβολή κατάσχεσης αν το ακίνητο δεν έχει προσημειωθεί, αν η απαίτηση της τράπεζας δεν υπερβαίνει τα 20.000 ευρώ ή αν ο οφειλέτης βρίσκεται σε αποδεδειγμένη αδυναμία να εκπληρώσει τη συμβατική του υποχρέωση.

Εκτός μάλιστα από τις ακίνητες, το παρόν σχέδιο νόμου προστατεύει και τις κινητές περιουσίες, καθώς αποτρέπει την κατάσχεση μισθών και συντάξεων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι επεκτείνεται το ακατάσχετο του μισθού και της σύνταξης από τα 600 στα 1000 ευρώ το μήνα. Πρόκειται σαφώς για μια πρωτοβουλία που προασπίζει τον κοινωνικό ιστό, βάζοντας το μέτρο της προστασίας για τους πολίτες πολύ πιο ψηλά.

Η κερδοφορία των επιχειρήσεων, η πιστωτική φιλοσοφία ανάπτυξης και η φιλελεύθεροι όροι κίνησης της αγοράς, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να δαιμονοποιούνται, ούτε να ενοχοποιείται η έννοια του κέρδους όπως ιδεοληπτικά συνέβαινε στο παρελθόν.

Τούτο δεν σημαίνει ότι οφείλουμε να παρακολουθούμε αδιάφοροι την κερδοσκοπική απληστία των τραπεζών, αλλά να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα των συναλλασσομένων με αυτές. Το παρόν σχέδιο νόμου σε αυτό στοχεύει.

Σε κάθε περίπτωση κοινωνική απαίτηση είναι η αλλαγή κατεύθυνσης της πολιτικής των τραπεζών, ώστε να ανακτηθεί η απαραίτητη αμοιβαία εμπιστοσύνη με τους πολίτες. Τα πιστωτικά ιδρύματα και οι καταναλωτές πρέπει να λειτουργούν ως αναπτυξιακοί σύμμαχοι και όχι ως εχθροί.

Για να συμβεί όμως αυτό απαιτείται οι τραπεζικοί οργανισμοί να αποκτήσουν μεγαλύτερη κοινωνική συνείδηση και οι καταναλωτές να μη λησμονούν ότι η τράπεζα μπορεί να γίνει το αναπτυξιακό ή το στεγαστικό τους μέσο, σε καμία όμως περίπτωση δεν μπορεί να μετατρέπεται σε όχημα επίπλαστης ευημερίας. Γιατί η ώρα του λογαριασμού αργά ή γρήγορα φτάνει για όλους.

back to top