Menu
A+ A A-

Ομιλία Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στην Παρουσίαση του Τόμου στην 11η Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών

ΜΑΧΙΜΟΣ 1 7

Καρλσρούη, 3 Σεπτεμβρίου 2022

 

Ομιλία Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας
δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην Παρουσίαση του Τόμου στην 11η Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών

Αξιότιμοι σύνεδροι του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών,
Αγαπητοί συμμετέχοντες,

Με ιδιαίτερη χαρά βρισκόμαστε σήμερα εδώ, όπου στο πλαίσιο των εργασιών της 11ης Συνέλευσης του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών έχουμε την τιμή να σας παρουσιάσουμε τον Τόμο που εξέδωσε η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, με τίτλο «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο».
Αρχικώς, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η ΔΣΟ εκ της συστάσεώς της έχει αναγνωρίσει τον ιστορικό ρόλο του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών στην προαγωγή του διαθρησκειακού και δι-ομολογιακού διαλόγου ως μέσου καταλλαγής, ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ των λαών και των θρησκειών και σεβασμού της ετερότητας. Γι’ αυτό τον λόγο, πάντα προσκαλούμε στις εργασίες της Γενικής μας Συνέλευσης εκπρόσωπο της Οργάνωσής σας. Και είμαστε ευγνώμονες που πάντα ανταποκρίνεστε θετικά.
Αναμφίβολα, βιώνουμε μια ιδιαίτερα δύσκολη και επικίνδυνη, θα τολμούσα να πω ιστορική περίοδο. Εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου έχει ξεσπάσει ένας αιματηρός πόλεμος και μάλιστα μεταξύ δύο ομοδόξων λαών. Κι αυτό το γεγονός έχει αρνητικές συνέπειες όχι μόνο για τους συμμετέχοντες, και πρωτίστως τους αμάχους των περιοχών που διεξάγεται η σύρραξη, αλλά για όλον τον κόσμο και ιδιαιτέρως την Ευρώπη.
Η ενεργειακή κρίση, η σταθερή πτώση του βιοτικού επιπέδου, η αυξάνουσα αβεβαιότητα για το αύριο είναι κρούσματα μιας δυσχερούς συγκυρίας, με άδηλο μέλλον. Για να αποτρέψουμε αυτήν την καθοδική διολίσθηση, οφείλουμε όλοι μας ανεξαιρέτως να εργαστούμε ειλικρινώς για την επικράτηση της ειρήνης, αποφεύγοντας την περαιτέρω υποδαύλιση των αντιπαραθέσεων.
Αυτές οι σκέψεις είμαι βέβαιος ότι διακατέχουν και εσάς. Άλλωστε, ατράνταχτη απόδειξη αυτού συνιστά η επιλογή του θέματος της Συνέλευσής σας, «Η Αγάπη του Χριστού ωθεί τον Κόσμο προς τη συμφιλίωση και την ενότητα».
Η ΔΣΟ, ως ο μοναδικός διακοινοβουλευτικός οργανισμός με αντικείμενο ενασχόλησης την ανάδειξη των αρχών της Ορθόδοξης Παράδοσης, εργάζεται με συνέπεια προς την ίδια κατεύθυνση. Επιδιώκουμε με τις δράσεις μας να αναδείξουμε τις αρχές της Χριστιανισμού που αποτελούν βέβαια εχέγγυα προς έναν πιο ειρηνικό κόσμο. Και μας προβληματίζει σοβαρά το γεγονός ότι οι χριστιανικές αρχές, οι χριστιανικές ευρωπαϊκές ρίζες, δεν βρίσκουν θέση στα επίσημα κείμενα της ΕΕ για το κοινό μέλλον που οραματιζόμαστε.
Σήμερα, όμως, είμαστε ενώπιόν σας για να σας παρουσιάσουμε με ιδιαίτερη ικανοποίηση τον Τόμο «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον Κόσμο». Πρόκειται για ένα βιβλίο με υψηλή αισθητική και επιστημονική αρτιότητα, που εισάγει τον αναγνώστη στα μυστικά 37 Ναών που είναι αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία. Ναοί διεσπαρμένοι από τις εσχατιές της Ευρώπης, τη Σκωτία, μέχρι τα βάθη της Ασίας, την Κίνα. Που αποδεικνύουν και μια σαφή πνευματική ενότητα, την οποία οφείλουμε να αποκαλύψουμε και να διατηρήσουμε.
Ωστόσο, κίνητρο αυτής της έκδοσης, που έχει μεταφραστεί ήδη σε 9 γλώσσες, και αναμένεται να μεταφραστεί και σε άλλες, δεν ήταν μόνον η ενίσχυση της γνώσης μας για τους τόπους λατρείας της Αγίας του Θεού Σοφίας. Το γεγονός που μας κινητοποίησε ήταν η αυθαίρετη -και πέρα από κάθε σύγχρονη αξία- απόφαση της τουρκικής ηγεσίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη σε μουσουλμανικό τέμενος.
Έναν Ναό που αποτέλεσε το ιδεατό κέντρο της Οικουμενικής Ορθοδοξίας από τα χρόνια του Μεγάλου Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα μέχρι και την άλωση της Πόλης το 1453, αλλά και μετά από αυτήν, αν και οι Οθωμανοί τον έκαναν τζαμί. Η κεμαλική Τουρκία, ωστόσο, μετέτρεψε την Αγία Σοφία σε μουσείο, δίνοντας τη δυνατότητα να προστατευθεί από τη φθορά του χρόνου και των ανθρώπων.
Η παρούσα, όμως, ισλαμιστική ηγεσία της Τουρκίας αποφάσισε να γυρίσει με την βία το ρολόι της ιστορίας πίσω. Και μετέτρεψε τον Ναό και πάλι σε τζαμί. Δείχνοντας απόλυτη ασέβεια στην ιστορία του, αλλά και στη διεθνή κοινότητα, καθώς η Αγία Σοφία είναι προστατευόμενο μνημείο της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς. Έκτοτε, οι ζημιές στον Ναό πολλαπλασιάζονται διαρκώς, όπως αποκαλύπτουν και τα τουρκικά ΜΜΕ. Επιπλέον, εντός του Ναού λαμβάνουν χώρα προκλητικές ενέργειες για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο, όπως η εικόνα του ιμάμη με το ξίφος.
Τέτοιες συμπεριφορές υπονομεύουν τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλουν διεθνείς οργανώσεις, όπως το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, διακοινοβουλευτικά fora, όπως η ΔΣΟ, ή ακόμη και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, όπως η Παγκόσμια Μουσουλμανική Λίγκα -με την οποία βρισκόμαστε σε διάλογο- με στόχο την επίτευξη της ειρηνικής συνύπαρξης χριστιανών και μουσουλμάνων.
Έτσι, αναβιώνουν διαχωριστικές γραμμές, βασισμένες σε τραυματικές εμπειρίες του ιστορικού παρελθόντος, που δεν επιτρέπουν την αισιόδοξη ενατένιση ενός ειρηνικού και αναπτυξιακά βιώσιμου μέλλοντος.
Πεποίθησή μας είναι ότι απέναντι σε έναν τέτοιο βιασμό της ιστορίας και του πολιτισμού οφείλουμε όλοι να υψώσουμε φωνή διαμαρτυρίας. Να μην επιτρέψουμε να επικρατήσει το άδικο της ισχύος και της βίας επί της ισχύος του δικαίου και της ιστορικής αλήθειας.
Είμαστε πεπεισμένοι ότι η πρωτοβουλία μας βρίσκει σε εσάς, τους συμμετέχοντες στη Γενική Συνέλευση του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών ευήκοα ώτα και πρόθυμους συναντιλήπτορες.

Σας ευχαριστώ!

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» στον προαύλειο χώρο της Ελληνικής Εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στην Βενετία στο πλαίσιο του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου Βυζαντινών Σπουδών

ΜΑΧΙΜΟΣ 1

Βενετία, 24 Αυγούστου 2022

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου
Κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» στον προαύλειο χώρο της Ελληνικής Εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στην Βενετία στο πλαίσιο του 24ου Διεθνούς Συνεδρίου Βυζαντινών Σπουδών

 

Σεβασμιώτατε, Αξιότιμα μέλη της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας,
Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,
Κυρίες και κύριοι,

Είναι ιδιαίτερη η χαρά μας που ως ηγεσία της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας βρισκόμαστε ανάμεσά σας. Μεταξύ ανθρώπων που έχουν αναλώσει την ζωή και την επιστημονική τους δραστηριότητα στην υπηρεσία της ανάδειξης ενός λαμπρού πολιτισμού, αυτού της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Που έμεινε γνωστή αργότερα ως Βυζαντινή. Και η οποία όχι μόνον διήρκησε ως κρατική οντότητα, για πάνω από μια χιλιετία, αλλά έβαλε ανεξίτηλη τη σφραγίδα της σε ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία, επηρεάζοντας καταλυτικά το ιστορικό και πνευματικό γίγνεσθαι σε ανατολική και δυτική Ευρώπη, Εγγύς και Μέση Ανατολή και βόρεια Αφρική. Αχτίδες φωτός αυτού του χιλιόχρονου πολιτισμού συνέχισαν να διαχέονται και μετά την πτώση της πόλεως του Μεγάλου Κωνσταντίνου το 1453, δημιουργώντας το φαινόμενο, κατά τον Iorga, του Βυζαντίου μετά το Βυζάντιο, που ακόμη και σήμερα είναι ζωντανό.
Η χαρά μας είναι διπλή γιατί αυτή η συνάντηση μαζί σας πραγματοποιείται στην εκπάγλου ομορφιάς και έμπλεης ιστορίας Βενετία. Εδώ, που στα 1468 ο μέγας λόγιος και κατοπινός καρδινάλιος Βησσαρίων την αποκάλεσε σχεδόν δεύτερο Βυζάντιο. Γιατί εδώ βρήκαν ευνοϊκό καταφύγιο οι κατατρεγμένοι Γραικοί, αλλά και τα ελληνικά γράμματα, όπου προεξάρχοντα ρόλο κατείχε η αρχαία ελληνική γραμματεία, η οποία σύμφωνα και με τις οδηγίες του Μεγάλου Βασιλείου δεν έπαψε να μελετάται σε όλο το διάστημα της βυζαντινής εποχής. Άλλωστε, εδώ, ήδη από το 1397, δόθηκε το έναυσμα για την αναβίωση της εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας από τον μεγάλο Βυζαντινό διπλωμάτη και λόγιο Μανουήλ Χρυσολωρά. Αυτός ο πνευματικός ενοφθαλμισμός, πανθολογουμένως, αναζωπύρωσε περαιτέρω την αναγεννησιακή έκρηξη.
Και εδώ στην Βενετία για τους επόμενους αιώνες, που ακολούθησαν την πτώση της Πόλης, χιλιάδες Έλληνες, ως έμποροι, ως στρατιώτες και αξιωματικοί, οι περίφημοι stradioti, ως τεχνίτες, ως απλοί ανέστιοι πρόσφυγες, αλλά και ως λόγιοι βρήκαν φιλόξενη φωλιά, όπως ο Μάρκος Μουσούρος και ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης.
Βεβαίως, όλα τα παραπάνω σας είναι γνωστά, αλλά θεώρησα υποχρέωσή μου να τα επισημάνω προλογικά. Γιατί κατ’ αυτόν τον τρόπο καταφαίνεται με περισσή ενάργεια η σκοπιμότητα της πρωτοβουλίας που έχουμε αναλάβει το τελευταίο διάστημα.
Μιλώ για την έκδοση του, πιστεύουμε περικαλλούς αισθητικά και τεκμηριωμένου επιστημονικά -κάτι που εσείς είστε και οι πλέον αρμόδιοι να κρίνετε- Τόμου για τους Ναούς της Αγίας Σοφίας ανά τον κόσμο.
Πρόκειται για μια έκδοση, η οποία, αποτελεί καρπό της συνεργασίας μας με το Κέντρο Αριστείας «Αξιοποίηση Ορθόδοξης Κληρονομιάς και Διαθρησκευτικός Διάλογος» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σκοπός μας είναι πρώτον να αναδείξουμε τους πνευματικούς δεσμούς που κληροδότησε το Βυζάντιο, και πιστοποιούνται από την ύπαρξη των ναών που είναι αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία και οι οποίοι έχουν οικοδομηθεί σε έναν τεράστιο γεωγραφικά άξονα που ξεκινά από τις βρετανικές νήσους και καταλήγει στην μακρινή Κίνα. Πρόκειται για μια πραγματικότητα, η οποία, προφανώς, εδράζεται σε ένα κοινό, κατά το μάλλον ή ήττον, κι ορισμένες φορές αφανές, υπόβαθρο κοσμοαντιλήψεων.
Δεύτερον, δια του συγκεκριμένου Τόμου, επιδιώκουμε να αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινότητα απέναντι σε μια αυθαίρετη και επικίνδυνη απόφαση, όπως είναι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας στην Πόλη σε μουσουλμανικό τέμενος.
Και την χαρακτηρίζουμε αυθαίρετη διότι:
Πρώτον, πρόκειται για έναν Χριστιανικό Ναό, ο οποίος μάλιστα αποτελούσε και αποτελεί Φάρο της οικουμενικής Ορθοδοξίας. Η επιβολή της αλλαγής της λειτουργίας του Ναού σε κάτι άλλο είναι πράξη που προάγει το δίκαιο της ισχύος και της κατάκτησης έναντι της ισχύος του δικαίου και της ιστορικής αληθείας. Άρα πρόκειται για μια πολιτισμική οπισθοδρόμηση! Κι αυτό επιτείνεται με τις εικόνες ιμάμη να κραδαίνει ξίφος εντός του Ναού και με άλλα παρεμφερή θλιβερά φαινόμενα.
Δεύτερον, διότι ο Ναός συνιστά μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς προστατευόμενο από την ΟΥΝΕΣΚΟ. Η απόφαση της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας αγνοεί και καταπατά τους κανόνες ενός διεθνούς θεσμού, που όλοι οφείλουμε να σεβόμαστε.
Και την χαρακτηρίζουμε επικίνδυνη, διότι, όπως έχουν επισημαίνει και Τούρκοι επιστήμονες και τουρκικά ΜΜΕ -κι αυτό οπωσδήποτε είναι προς τιμήν τους- το απαράμιλλης αρχιτεκτονικής τελειότητας κτίσμα του 6ου αιώνα υποφέρει διαρκώς από σοβαρές ζημιές που προκαλεί η αθρόα προσέλευση του κοινού, χωρίς κανόνες προστασίας.
Γι’ αυτό καλούμε τους διεθνείς θεσμούς, τις κυβερνήσεις, τα πανεπιστήμια και τα Ινστιτούτα, και βεβαίως τους ίδιους τους φορείς της Τουρκίας και τους Τούρκους διανοούμενους και επιστήμονες να αντιδράσουμε όλοι μαζί, πριν να είναι αργά για αυτό το στολίδι της παγκόσμιας κληρονομιάς.
Θα ήθελα κι από αυτό το βήμα να εκφράσω την ικανοποίησή μας διότι η Διεθνής Ένωση Βυζαντινών Σπουδών υπήρξε από τους πρώτους διεθνείς φορείς που αντέδρασαν άμεσα, τονίζοντας στις 13η Ιουλίου 2020 ότι «αυτή η ενέργεια, μαζί με άλλες παρόμοιες ενέργειες της Τουρκικής Κυβέρνησης σχετικά με θρησκευτικούς χώρους της Βυζαντινής περιόδου σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας, των οποίων τα κίνητρα βασίζονται στον πολιτικό οπορτουνισμό, προκαλούν βαθύτατη θλίψη σε όλους μας». Επιπροσθέτως, αποφασίσατε να μεταφερθεί ο τόπος διεξαγωγής του διεθνούς συνεδρίου σας από την Κωνσταντινούπολη στην Βενετία. Επιλογή την οποία η ΔΣΟ χαιρέτισε.

Αξιότιμοι σύνεδροι,
Είμαι βέβαιος ότι οι στόχοι μας είναι κοινοί, καθώς πηγάζουν από τις κοινές ευρωπαϊκές μας αξίες, τις οποίες οφείλουμε να προστατεύσουμε σε μια κρίσιμη περίοδο. Διότι, από διάφορα κέντρα υπονομεύεται η συνείδηση αυτού του ευρωπαϊκού παρελθόντος. Και επίσης, γιατί αυτή τη στιγμή διεξάγεται ένας αιματηρός πόλεμος στην Ουκρανία, μεταξύ χριστιανών, και μάλιστα τέκνων του Βυζαντίου, που πρέπει να λήξει άμεσα και να επανέλθει η ειρήνη και η καταλλαγή.
Με αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς για την εξόχως τιμητική παρουσία σας στην παρουσίαση του Τόμου για τις Αγίες Σοφίες ανά τον κόσμο, στην πάλαι πότε πρωτεύουσα της θαλασσοκρατούσας Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας.

ΜΑΧΙΜΟΣ 4

ΜΑΧΙΜΟΣ 10

ΜΑΧΙΜΟΣ 14

 ΜΑΧΙΜΟΣ 19

Read more...

Ομιλία του ΓΓ της ΔΣΟ δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στην παρουσίαση του Τόμου «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ : Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στον Προαύλιο χώρο της Εκκλησίας της Μεγάλης Παναγιάς, στη Σαμαρίνα των Γρεβενών

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 17

Σαμαρίνα, 15 Αυγούστου 2022

Ομιλία
του Γενικού Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ), Μέλους της Βουλής των Ελλήνων, δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην εκδήλωση για την παρουσίαση του Τόμου
«ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»,
στον Προαύλιο χώρο της Εκκλησίας της Μεγάλης Παναγιάς, στη Σαμαρίνα των Γρεβενών

 

Σεβασμιώτατε,
Κύριε Περιφερειάρχη,
Κυρία και κύριε αντιδήμαρχε,
Κύριε Πρόεδρε της Σαμαρίνας,
Φίλες και φίλοι,

Ο εορτασμός της Παναγίας σε κάθε περιοχή του Ελληνισμού έχει μια ξεχωριστή λαμπρότητα κι ένα ιδιαίτερο χρώμα. Κι αυτή η διαπίστωση δεν είναι ρητορικό σχήμα αλλά μια πραγματικότητα. Διότι ο κάθε τόπος είχε τα δικά του έθιμα, τις δικές του ιδιαίτερες παραδόσεις, σμιλεμένες στο διάβα μιας μακρότατης, πλούσιας αλλά συχνά οδυνηρής, ιστορίας.
Αλλά αξονικό ενοποιητικό στοιχείο σε όλες τις ψηφίδες του ελληνισμού παρέμενε η Ορθοδοξία, σε αδιάλυτη ενότητα με την έννοια του Ρωμιού, του Γραικού, του Έλληνα. Για τούτο αυτές τις άγιες ημέρες του Αυγούστου, πανηγύριζαν ομοίως οι Έλληνες του Πόντου, οι Έλληνες των Νήσων, οι Έλληνες της ηπειρωτικής Ελλάδας και, βεβαίως, οι βλαχόφωνοι Έλληνες.
Ο εορτασμός τους αποτελούσε πάντοτε έως και σήμερα ένδειξη της βαθιάς πίστης τους, αλλά και ανανέωση των στενών δεσμών της κοινότητας. Είναι αυτοί οι δύο αρμοί που επέτρεψαν την επιβίωσή του βλαχόφωνου ελληνισμού και τη διατήρηση της εθνικής του συνείδησης, στην μακρά περίοδο του τουρκικού ζυγού.
Τότε που οι Βλάχοι συμμετέχουν σε όλα τα προεπαναστατικά κινήματα, ενώ Βλάχοι έμποροι, τεχνίτες και λόγιοι διαπρέπουν στις ακμάζουσες ελληνικές παροικίες της δυτικής Ευρώπης, των παραδουνάβιων Ηγεμονιών, του Ευξείνου Πόντου, της Αιγύπτου.
Και είναι αυτοί που ως εθνικοί ευεργέτες θα στηρίξουν την πατρίδα με σπουδαία εκπαιδευτικά και άλλα ιδρύματα, όπως οι Ζάππα, ο Σίνας, ο Αρσάκης, ο Στουρνάρας, αλλά και τον ελληνικό στρατό, όπως έπραξε ο Γεώργιος Αβέρωφ.
Οι Βλάχοι, επίσης, βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της μεγάλης εθνικής επανάστασης του 1821 με εμβληματικούς αγωνιστές όπως ο Γιωργάκης Ολύμπιος.
Και συνέχισαν τον αγώνα τους για την απελευθέρωση, δίνοντας το παρών σε κάθε επαναστατική ενέργεια, σε κάθε πολεμική αντιπαράθεση με τους σφετεριστές της ελευθερίας, στις νίκες αλλά και στις ματαιώσεις. Όπως αυτή της Βορείου Ηπείρου, όπου ένας Βλάχος, ο Γεώργιος Ζωγράφος, υπήρξε ο Πρόεδρος της Προσωρινής Κυβέρνησης της Αυτονόμου Βορείου Ηπείρου.
Γι’ όλους αυτούς τους λόγους, κάθε φορά που συμμετέχω στις πανηγύρεις των Βλαχόφωνων Ελλήνων, ιδίως τον Δεκαπενταύγουστο, νοιώθω ότι αναπνέω τον αέρα μιας Ελλάδας υπερήφανης για την ταυτότητά της, σίγουρης για τον εαυτόν της, με βαθιές ρίζες, και γι’ αυτό με αυτοπεποίθηση για το μέλλον.
Βεβαίως, οι εξαίρετοι συνομιλητές μας, ο καθηγητής Μιχαήλ Τρίτος και ο συγγραφέας Κωνσταντίνος Χολεβας, Βλάχοι και δύο, θα αναφερθούν πιο εμπεριστατωμένα επί του ζητήματος και κυρίως για την σχέση του βλαχόφωνου ελληνισμού με την Ορθοδοξία.
Αυτή, όμως, η σχέση αποτέλεσε και τον σημαντικότερο λόγο της απόφασης της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας -ενός θεσμού που έχω την τιμή να είμαι επικεφαλής και ο οποίος συσπειρώνει Ορθόδοξους βουλευτές, εκπροσώπους 25 κοινοβουλίων από όλο τον κόσμο- να παρουσιάσει εδώ τον Τόμο που έχει εκδώσει για τους Ναούς της Αγίας Σοφίας ανά τον κόσμο.

Φίλες και φίλοι,
Όλοι γίναμε μάρτυρες των πρόσφατων παθών της Αγιάς Σοφιάς, που δυστυχώς δεν έχουν τελειωμό.
Πριν από δυο χρόνια η τουρκική ηγεσία, βάσει ενός σχεδιασμού που είχε αρχίσει να υλοποιείται αρκετά χρόνια πριν, με την αλλαγή σε τζαμί κάθε εκκλησίας στην Τουρκία που ήταν αφιερωμένη στην Αγία Σοφία, αποφάσισε να μετατρέψει και τον Ναό που για αιώνες αποτέλεσε τον Φάρο της Οικουμενικής Ορθοδοξίας και σύμβολο διαχρονικό του μεγαλείου της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σε μουσουλμανικό τέμενος.
Με αυτόν τον τρόπο οι ισλαμιστές ηγέτες της γείτονος επεδίωκαν να αποδείξουν ότι είναι ανώτεροι των κεμαλικών προκατόχων τους, που είχαν τον ναό ως μουσείο.
Και ότι πράγματι μπορούν να ξαναζωντανέψουν την εδώ και έναν αιώνα νεκρή οθωμανική αυτοκρατορία, βάζοντας τα λάβαρα της κατάκτησης πάνω από τους κανόνες δικαίου και την ιστορική αλήθεια.
Αγνοώντας επιδεικτικά τους διεθνείς οργανισμούς, όπως την UNESCO, υπό την προστασία της οποίας υποτίθεται ότι παρέμενε από το 1985 ο περικαλλής ναός, ως μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η αλήθεια είναι, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, ότι η διεθνής κοινότητα δεν έδειξε να συγκινείται ιδιαίτερα από τον βάρβαρο αναχρονισμό της Τουρκίας. Ούτε καν κράτη ορθόδοξα ή με πλειοψηφία ορθόδοξου πληθυσμού δεν όρθωσαν το ανάστημά τους σε αυτήν την απρέπεια απέναντι στην κοινή βυζαντινή μας κληρονομιά.
Έκτοτε, η λειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τζαμί, συνοδεύεται από μεγάλες ζημιές, όπως στην αυτοκρατορική πύλη, στα μάρμαρα, στους τοίχους, από την ανεξέλεγκτη προσέλευση των ανθρώπων.
Κανόνες προστασίας δεν τηρούνται, φύλακες ειδικευμένοι δεν υφίστανται, οι επιστήμονες δεν έχουν πιά τον πρώτο λόγο. Αν συνεχιστεί αυτή η πορεία η κατάληξη είναι προδιαγεγραμμένη, όπως τα ίδια τα τουρκικά ΜΜΕ έχουν παραδεχθεί.
Παράλληλα, εντός του Ναού λαμβάνουν χώρα δρώμενα που γεννούν θλίψη και προβληματισμό. Οι εικόνες με τον ιμάμη που κραδαίνει το σπαθί της τζιχάντ ή αυτές με τα εκατοντάδες μικρά παιδιά που κραυγάζουν πολεμικές ιαχές δεν μπορεί να συμβαίνουν σε έναν χώρο τέτοιου υψηλού πνευματικού συμβολισμού.
Για όλα αυτά, τα οποία προφανώς αντίκεινται σε βασικές αξίες του σύγχρονου πολιτισμού, αποφασίσαμε ως ΔΣΟ να παρέμβουμε με τον ιδανικότερο τρόπο που ενδείκνυται. Αυτόν της ανάδειξης της ιστορικής αλήθειας, απέναντι στην αυθαιρεσία της βίας.
Ευελπιστώντας ότι θα αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινότητα, τους θεσμούς, τις κυβερνήσεις, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και απλούς πολίτες του κόσμου, και όλοι μαζί να πιέσουμε την Τουρκία να αλλάξει την απόφασή της.
Και γι’ αυτό τον λόγο εκδώσαμε τον Τόμο αυτό, κατόπιν ομόφωνης απόφασης της Διεθνούς Γραμματείας της ΔΣΟ, μετά από εισήγησή μου, τον Σεπτέμβριο του 2020.
Στο πλαίσιο αυτό, ως θεσμός αναλάβαμε δυο ακόμη πρωτοβουλίες. Η πρώτη αφορούσε στη διοργάνωση Διεθνούς Διαγωνισμού Φωτογραφίας με το ίδιο θέμα, ο οποίος ολοκληρώθηκε επιτυχώς τον Οκτώβριο του 2021 με την απονομή των Βραβείων.
Και η δεύτερη με τη «χάραξη» της πολιτιστικής διαδρομής «Αγία Σοφία» με τις πόλεις της Ευρώπης όπου βρίσκονται ιστορικοί ναοί αφιερωμένοι στην του Θεού Σοφία και την υποβολή στο μέλλον αίτησης αναγνώρισής της από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτιστικών Διαδρομών.
Ο τόμος που σε λίγο θα έχετε στα χέρια σας, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της ΔΣΟ και του Κέντρου Αριστείας «Αξιοποίηση Ορθόδοξης Κληρονομιάς και Διαθρησκευτικός Διάλογος» του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, γεγονός που εγγυάται την επιστημονική αρτιότητα και εγκυρότητα του περιεχομένου του.
Στις σελίδες του Τόμου εμφανίζονται 37 ιστορικοί εμβληματικοί ναοί αφιερωμένοι στη Σοφία του Θεού, οι οποίοι βρίσκονται σε 11 χώρες από τη Σκωτία μέχρι τα βάθη της Κίνας και από την Κύπρο ως την Αγία Πετρούπολη.
Συγκεκριμένα, οι χώρες που περιλαμβάνονται είναι η Βόρεια Μακεδονία, η Βουλγαρία, η Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Κίνα, η Κύπρος, η Λευκορωσία, η Ουκρανία, η Ρωσία και η Τουρκία.
Τα συνοδευτικά κείμενα, τα οποία αναδεικνύουν με ενάργεια την ιστορία, την αρχιτεκτονική, την αγιογραφία, τον εσωτερικό διάκοσμο και εν γένει το πολιτιστικό και πνευματικό αποτύπωμα των Ναών έχουν γραφτεί από μια εξαίρετη πολυεθνική ομάδα ερευνητών/επιστημόνων.
Το βιβλίο έχει μεταφραστεί ήδη σε 9 γλώσσες (Αγγλικά, Αραβικά, Βουλγαρικά, Ιταλικά, Ουκρανικά, Ρουμανικά, Ρωσικά, Σερβικά) και μεταφράζεται σε άλλες 4 (Αρμενικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Φινλανδικά), ενώ αναμένεται να μεταφραστεί και σε άλλες.
Σκοπός μας είναι να διανεμηθεί σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, σε όσο το δυνατόν περισσότερους θεσμούς που επηρεάζουν τα διεθνή δρώμενα, σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και θρησκευτικούς παράγοντες και ει δυνατόν σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες.
Ο στόχος μας πράγματι είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος: Με προγραμματισμένες παρουσιάσεις σε πολλές χώρες, σε πολλά κοινοβούλια, σε πολλές έδρες ανώτατων θρησκευτικών ηγετών, θέλαμε και θέλουμε αυτό το βιβλίο να προκαλέσει έναν θόρυβο.
Να καταδείξει ότι η υπόθεση της Αγίας Σοφίας είναι ανοικτή. Ότι η αυθαιρεσία μιας εξουσίας που τιμά το δίκαιο της ισχύος παραπάνω από την ισχύ του δικαίου και της αλήθειας δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή από τον σύγχρονο κόσμο.
Ακόμη κι αν αυτός ο κόσμος, όπως βλέπουμε συχνά, βάζει μπροστά τα μικροσυμφέροντα, οικονομικά και γεωστρατηγικά, από την ίδια την αλήθεια και το δίκαιο.
Η πανδημία, όμως, που πάγωσε για καιρό την κανονική ροή της παγκόσμιας καθημερινότητας, και κατόπιν ο τραγικός πόλεμος στις στέπες της Ουκρανίας -που μας πληγώνει αφάνταστα, καθώς διεξάγεται μεταξύ ομοδόξων, πνευματικών τέκνων του Βυζαντίου- καθυστέρησε τον προγραμματισμό μας.
Και σε αυτές τις συνθήκες, ωστόσο, δεν μένουμε αδρανείς. Ήδη, έχουμε προχωρήσει στην παρουσίαση του Τόμου στην Αθήνα, στο Μιλάνο, στην Φλωρεντία, στο ακριτικό Διδυμότειχο, σε λίγες μέρες στη Βενετία, στο Παγκόσμιο Βυζαντινολογικό Συνέδριο, και ακολουθεί η παρουσίαση στην έδρα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών και μια σειρά από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Και εδώ, από την Σαμαρίνα, το σημείο αναφοράς για τον βλαχόφωνο ελληνισμό, θέλω να τονίσω ότι είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε ότι είναι δυνατόν για τη διάδοση του μηνύματος γιατί γνωρίζουμε ότι οι αντιξοότητες είναι πρόσκαιρες, ο σκοπός μας, όμως, έχει διαχρονική αξία.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. Χρόνια Πολλά.

Read more...

Ομιλία του. Μάξιμου Χαρακόπουλου Κατά την παρουσίαση του Τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στο Διδυμότειχο

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 15

Διδυμότειχο, 29 Ιουλίου 2022

 

Ομιλία του. Μάξιμου Χαρακόπουλου
Κατά την παρουσίαση του Τόμου
«Αγία Σοφία: Οι Ναοί της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο»,
στο Διδυμότειχο

Σεβασμιώτατοι αρχιερείς του ακριτικού Έβρου, Άγιε Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμο και Άγιε Διδυμότειχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνέ,
Αγαπητοί συνάδελφοι στη Βουλή των Ελλήνων κ. Σταύρο Κελέτση και Τάσο Δημοσχάκη, και αγαπητή συνάδελφε στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, κα Μαριέττα Καραμανλή,
Ενδοξότατε στρατηγέ,
Κύριε αντιπεριφερειάρχη,
Κύριε Δήμαρχε,
Εντιμολογιότατε Αντιπρύτανη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης,
Κύριε πρόεδρε του Επιμελητηρίου,
Φιλίστορες,
Φίλες και φίλοι,

Ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας την Ιερά Μητρόπολη Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου, τον Δήμο Διδυμοτείχου και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, που μας δίνουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε, εδώ, στην όμορφη και ιστορική πόλη του Διδυμοτείχου και στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Παναγίας Ελευθερώτριας, τον τόμο «ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ – Οι ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο» που η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας εξέδωσε με τη συμβολή της Βουλής των Ελλήνων και του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η αλήθεια είναι ότι χαρά μας σκιάζεται από την θλίψη για την καταστροφή που προκάλεσε η μεγάλη πυρκαγιά στο Εθνικό Πάρκο του δάσους της Δαδιάς, που είχα την τύχη να επισκεφθώ μαζί τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον συνάδελφο Σταύρο Κελέτση ως νεοεκλεγέντες βουλευτές μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος της βουλής, στην περίοδο της διακυβέρνησης Καραμανλη.
Είμαι βεβαίως ότι με την προτροπή της τοπικής κοινωνίας θα γίνουν όλες οι ενδεδειγμένες ενέργειες για την αποκατάσταση του πάρκου όσος χρόνος και όση προσπάθεια κι αν χρειαστούν.

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Η επιλογή της πόλης σας για την σημερινή εκδήλωση δεν υπήρξε καθόλου τυχαία, αλλά σε αυτή συνέκλιναν ιδιαίτερα σημαντικοί λόγοι.
Ο πρώτος είναι η στενή σχέση της περιοχής της Θράκης και ιδιαίτερα της καστροπολιτείας του Διδυμοτείχου με τον “ένδοξό μας βυζαντινισμό”, κατά την έκφραση του Αλεξανδρινού ποιητή, καθώς για αιώνες αποτέλεσε λαμπρό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο του Βυζαντίου.
Η σημασία του Διδυμοτείχου αναδεικνύεται από το γεγονός ότι κατέστη τρεις φορές πρωτεύουσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αποδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο που είχε διαχρονικά η Θράκη στην ιστορική διαδρομή του ελληνισμού, ως γέφυρα μεταξύ του ευρωπαϊκού και του ασιατικού χώρου, αλλά και του Αιγαίου με την βαλκανική ενδοχώρα.
Επίσης, είναι εδώ που επέλεξε να στεφθεί αυτοκράτορας ο Ιωάννης Καντακουζηνός. Και είναι εδώ που γεννήθηκε ο Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, δεύτερος Αυτοκράτορας της Νικαίας, ο σπουδαίος κυβερνήτης που έθεσε τις βάσεις για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολη, και ανακηρύχθηκε Άγιος της Εκκλησίας μας.
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η πόλη του Διδυμοτείχου, όπως και αυτές της Ορεστιάδος, του Σουφλίου και της Αλεξανδρούπολης συνιστούν ένα ζωντανό και απόρθητο φρούριο της πατρίδας μας.
Οι Θρακιώτες σε αυτές τις περιοχές, δίπλα από το ποταμό του Έβρου φυλάττουν Θερμοπύλες, σε ταραγμένους καιρούς. Σε εποχές που από την γείτονα χώρα έχει ξεδιπλωθεί μια άκρως αναθεωρητική πολιτική, με απειλές που αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία, αλλά και με πρακτικές που προσπαθούν να την υπονομεύσουν με διαφόρους τρόπους.
Και εσείς το γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα, λαμβάνοντας υπόψη τα όσα έγιναν την άνοιξη του 2020.
Και οι δυο λόγοι που ανέφερα έχουν άμεση σχέση με την αναληφθείσα πρωτοβουλία ανάδειξης των Ναών της Αγίας του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο.
Κατ’ αρχάς να τονίσω, για όσους δεν το γνωρίζουν, ότι η ΔΣΟ είναι ένας θεσμός που μετρά ήδη 29 έτη ζωής. Στους κόλπους της δραστηριοποιούνται Ορθόδοξοι βουλευτές, εκπρόσωποι από 25 κοινοβούλια.
Επιδιώκουμε τον συντονισμό των απανταχού Ορθοδόξων για την επίτευξη κοινών στόχων, που περιλαμβάνουν:
• Την ανάδειξη των ορθόδοξων χριστιανικών αξιών και αρχών.
• Την συμπερίληψη της χριστιανικής παράδοσης στο επίσημο ευρωπαϊκό όραμα, η οποία δυστυχώς από κάποιους αγνοείται εσκεμμένα.
• Την προστασία των ορθοδόξων και εν γένει χριστιανικών λαών, που απειλούνται από μισαλλόδοξες πολιτικές και τον θρησκευτικό φανατισμό, όπως συμβαίνει στην Μέση Ανατολή.
• Την ανίχνευση κοινών τόπων συνεργασίας και αλληλοκατανόησης με εκπροσώπους άλλων δογμάτων αλλά και θρησκειών, με σκοπό την ειρηνική συμβίωση.
• Παράλληλα, επιδιώκουμε την προστασία των χριστιανικών μνημείων, τα οποία υφίστανται αλλοίωση της λειτουργίας τους ή ακόμη και την καταστροφή τους. Κι αυτό είναι ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο στην Συρία, στην Κύπρο, στο Κοσσυφοπέδιο, στο Αζερμπαϊτζάν και στην ίδια την Τουρκία.
Ανάμεσα σε όλες αυτές τις παρεμβάσεις, η σπουδαιότερη είναι αναμφίβολα η αυθαίρετη, βάρβαρη και βέβηλη απόφαση της τουρκικής ηγεσίας να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά, το διαχρονικό αυτό σύμβολο της οικουμενικής χριστιανοσύνης, έναν φάρο πίστης και ελπίδας για τους απανταχού Ορθοδόξους, σε μουσουλμανικό τέμενος.
Πράξη η οποία εδράζεται σε μια μισαλλόδοξη και αναχρονιστική πεποίθηση, η οποία θεωρεί ότι το δίκαιο της ισχύος, της βίας, της κατάκτησης είναι ανώτερο από την ισχύ του δικαίου και της αληθείας.
Πάνω σε αυτή την στρεβλή αντίληψη, που υπαγορεύει το δόγμα του νεοοθωμανισμού, έγινε πάλι τζαμί το Μέγα καύχημα του Ιουστινιανού, το μέγα μοναστήρι με τα 400 σήμαντρα και τις 62 καμπάνες, κατά τον θρήνο της Αλώσεως.
Κι αυτό για να αξιοποιήσει εκλογικά ο πρόεδρος της γείτονοςτα αισθήματα του ισλαμιστικού εκλογικού του σώματος, ενάντια στην κεμαλική παράδοση που είχε κάνει την Αγία Σοφία μουσείο.
Αδιαφορώντας για το γεγονός ότι το θαύμα αυτό της αρχιτεκτονικής, έργο των Μικρασιατών Ανθέμιου και Ισίδωρου, ανήκει στον κατάλογο με τα Προστατευόμενα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ουνέσκο.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι της μετατροπής σε τζαμί της Αγίας Σοφίας στην Πόλη είχαν προηγηθεί ανάλογες αποφάσεις για την Αγία Σοφία στην Τραπεζούντα, την Αγία Σοφία στην Νίκαια της Βιθυνίας και την Αγία Σοφία στην γειτονική Ανατολική Θράκη, ενώ σε τζαμί μετετράπη και η εκπληκτικού κάλλους Μονή της Χώρας στην Πόλη.
Δυστυχώς, αυτή η εξοργιστική απόφαση των Τούρκων δεν είχε τις αντιδράσεις που θα αναμέναμε από την διεθνή κοινότητα. Ιδιαίτερα, μάλιστα, από τις ορθόδοξες χώρες, που πιστεύαμε ότι θα έκαναν ισχυρά διαβήματα. Πάνω σε τέτοιες, όμως, ανοχές, που έχουν την αιτία τους σε μικρογεωστρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα, θεριεύει η αυθαιρεσία και ο αναθεωρητισμός.
Από πλευράς μας θελήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε και να αφυπνίσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και κυρίως τα κέντρα των αποφάσεων. Και το κάνουμε ποικιλοτρόπως.
Ένας από αυτούς τους τρόπους είναι και η έκδοση αυτού του τόμου, στον οποίο περιλαμβάνονται 37 Ναοί, αφιερωμένοι στην Αγία του Θεού Σοφία. Ναοί εμβληματικοί, που απλώνονται σε μια τεράστια ακτίνα, με το ένα άκρο στις βρετανικές νήσους και τον Ατλαντικό Ωκεανό και το άλλο στην μακρινή Κίνα.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης από τον 8ο αιώνα, η μεγαλοπρεπής Αγία Σοφία του Κιέβου του 11ου αιώνα, η Αγία Σοφία στη Σόφια της Βουλγαρίας του 12ου αιώνα.
Ο τόμος, όπως θα έχετε την ευκαιρία να διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι, δεν είναι μόνο ιδιαίτερα πολυτελής από αισθητικής απόψεως, αλλά αποτελεί έναν επιστημονικά τεκμηριωμένο οδηγό για τους Ναούς αυτούς, καθώς η πολυεθνική ομάδα των επιστημόνων που έχουν γράψει τα κείμενα που συνοδεύουν την παρουσίαση κάθε ναού είναι υψηλού κύρους.
Ο τόμος, που εκδόθηκε με την συνεργασία του ΕΚΠΑ, έχει μεταφραστεί ήδη σε πολλές γλώσσες, και σκοπός μας ήταν να παρουσιαστεί σε πολλές χώρες.
Δυστυχώς, όμως, η πανδημία εμπόδισε μέχρι τώρα την υλοποίηση αυτού του προγραμματισμού. Σε αυτό το εμπόδιο προστέθηκε και ο πόλεμος στην Ουκρανία, που αποτελεί ταυτόχρονα και μια μεγάλη πληγή στο σώμα της Ορθοδοξίας, και για τούτο ευχόμαστε την ταχύτατη λήξη του.
Σε κάθε περίπτωση, εμείς είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε την εκστρατεία ενημέρωσης της διεθνούς κοινής γνώμης, ει δυνατόν και στις πέντε ηπείρους.
Δεν θα επιτρέψουμε να παραδοθεί στην λήθη αυτή η πράξη βαρβαρότητας της Τουρκίας. Θα συνεχίσουμε, γιατί το χρωστούμε στην ιστορία μας και στην αλήθεια.
Και πάλι σας ευχαριστώ.

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 15

ΜΑΞΙΜΟΣ 5 13

ΜΑΞΙΜΟΣ 7 9

ΜΑΞΙΜΟΣ 12 3

ΜΑΞΙΜΟΣ 13 1

Read more...

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συνεδρίαση της Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς με θέμα: «Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από προσφυγικούς συλλόγους του Νομού Λάρισας, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή»

ΜΑΞΙΜΟΣ 1 13

Αθήνα, 22 Ιουλίου 2022

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς με θέμα: «Ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από προσφυγικούς συλλόγους του Νομού Λάρισας, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αγαπητοί πρόεδροι και εκπρόσωποι των προσφυγικών μικρασιατικών και ποντιακών συλλόγων του νομού Λάρισας,
θα ήθελα και από αυτό το βήμα να συγχαρώ τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Κωνσταντίνο Τασούλα, για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει ώστε η Βουλή των Ελλήνων να τιμήσει το επετειακό αυτό έτος για τα 100 χρόνια μνήμης της Μικρασιατικής Καταστροφής με τη διοργάνωση της επετειακής έκθεσης «Σήκω ψυχή μου», με μουσικές από τις αλησμόνητες πατρίδες της Ανατολής.
Να συγχαρώ και εσάς προσωπικά, κύριε Πρόεδρε της Επιτροπής Διασποράς του Ελληνισμού, κύριε Αναστασιάδη, για την πρωτοβουλία σας να πραγματοποιηθούν αυτές οι συνεδριάσεις εντός του Ελληνικού Κοινοβουλίου, με εκπροσώπους προσφυγικών Συλλόγων από όλους τους νομούς της Ελλάδας, που υπάρχει αντίστοιχο ενδιαφέρον, για να ακούσουμε αυτή την κατάθεση ψυχής, που είχαμε την τύχη να ακούσουμε προ ολίγου. Ακούσματα βιωμάτων, από την πρώτη γενιά που μεταφέρονται στόμα στο στόμα στην τρίτη και τέταρτη γενιά των προσφύγων. Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι η Βουλή των Ελλήνων επιμένει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, σήμερα που δυστυχώς βιώνουμε και πάλι μια αναβίωση αναθεωρητισμών από τον εξ ανατολών γείτονά μας.
Η Μικρασιατική Καταστροφή αναμφίβολα είναι το μεγαλύτερο τραύμα, εθνικό τραύμα, που οι πληγές ακόμη δεν έχουν επουλωθεί. Έχουμε ακούσματα από τις γιαγιάδες και από τους παππούδες μας για το τι τράβηξαν κατά τον ξεριζωμό, αλλά και για τις δυσκολίες ενσωμάτωσης εδώ στη μητέρα πατρίδα, στην Ελλάδα. Αναμφίβολα, η εγκατάσταση των προσφύγων είναι ένα έπος για το ελληνικό κράτος, αν αναλογιστούμε, κύριε Πρόεδρε, τα δεδομένα της εποχής. Μια Ελλάδα καθημαγμένη, η οποία μετά από υπερδεκαετή πολεμική αναμέτρηση που δεν ευτύχησε να γίνει πράξη “η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, αλλά αντιθέτως κατέληξε να βουλιάζει η Μεγάλη Ιδέα στην προκυμαία της Σμύρνης. Μια Ελλάδα ηττημένη, λοιπόν, μπόρεσε σε λίγα χρόνια και αποκατέστησε σχεδόν ενάμισι εκατομμύριο προσφύγων. Άλλους με αστική αποκατάσταση στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, στα μεγάλα αστικά κέντρα και ο κύριος όγκος με τη λεγόμενη αγροτική αποκατάσταση. Είναι πραγματικά ένα έπος η ενσωμάτωση αυτών των προσφύγων.
Σε μεγάλο βαθμό αυτό επιτεύχθηκε χάρη στην πρόνοια που είχαν στην επιτροπή αποκατάστασης των προσφύγων. Ο Χένρι Μοργκεντάου τα αποτυπώνει όλα αυτά στο βιβλίο του “Η αποστολή μου στην Αθήνα” -πρώτος πρόεδρος της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων. Το σκεπτικό τους ήταν απλό, αλλά ουσιαστικό στη σύλληψή του. Έλεγε, αν μπορούμε τους οικισμούς, τα χωριά, τις κοινότητες των Ελλήνων της Μικράς Ασίας να τις ξαναδημιουργήσουμε στον ελλαδικό χώρο. Γι’ αυτό έχουμε Νέα Αρτάκη, Νέα Χαλκηδόνα, Νέα Σμύρνη, Νέα Ιωνία, παντού υπήρχε μια προσπάθεια ολόκληρος ο οικισμός ει δυνατόν να ξαναδημιουργηθεί στη νέα πατρίδα. Αυτό γιατί άνθρωποι που γνωρίζονται, που έχουν συγγενικούς δεσμούς, που έχουν κοινοτικούς δεσμούς, που έχουνε αλληλεγγύη και έχουν και τον ίδιο πόνο του ξεριζωμού, τις ίδιες δυσκολίες, τους ίδιους καημούς, πιο εύκολα έχουν δεσμούς αλληλεγγύης και μπορούν να βοηθήσει ο ένας τον άλλον και να ξαναστήσουν το σπιτικό τους, την κοινότητά τους.
Αυτό έγινε και πέτυχε ως εγχείρημα. Ταυτόχρονα, όμως, είχε μέσα και έναν σπόρο δυσκολίας, τελικά, ενσωμάτωσης στην ελληνική κοινωνία, κύριε Πρόεδρε. Μιλώ περισσότερο τώρα ως κοινωνιολόγος και η διδακτορική μου διατριβή, “Οι ρωμιοί της Καππαδοκίας και οι δυσκολίες ενσωμάτωσής τους στη νέα πατρίδα” επικέντρωσε σε αυτό. Είδαμε νωρίτερα στην έκθεση που επισκεφθήκαμε της Βουλής των Ελλήνων έναν χάρτη που αποτυπώνει τους αριθμούς των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν σε κάθε περιφερειακή ενότητα, σε κάθε νομό. Στη βόρεια Ελλάδα, όπου είχαμε τον κύριο όγκο της αγροτικής αποκατάστασης των προσφύγων στην περιφέρεια και της αστικής αποκατάστασης στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης, είχαμε μεγάλους αριθμούς προσφύγων. Στη Δράμα και στο Κιλκίς είδα ότι ξεπερνάνε το 70% οι πρόσφυγες αναλογικά του εντόπιου πληθυσμού, στο σύνολο του πληθυσμού, με βάση την απογραφή του 1928. Επομένως, εκεί δεν ένιωθαν μειονότητα οι πρόσφυγες, πλειονότητα ήταν. Στον νομό της Λάρισας, εγκαταστάθηκαν περίπου 14.000 πρόσφυγες, στα σημερινά όρια του νομού της Λάρισας, δηλαδή 14.000 πρόσφυγες, 9%.
Αυτοί δημιουργώντας τις δικές τους κοινότητες και όντας μια μικρή μειονότητα μέσα στη Θεσσαλία -το ίδιο παράδειγμα συνέβη και στους άλλους νομούς και σε μικρότερα μάλιστα ποσοστά- θα έλεγα, ότι με την αυστηρή ενδογαμία, που διαμορφώθηκε μέχρι και τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60 ήταν, πολύ πιο δύσκολη η ενσωμάτωσή τους. Και βίωσαν και τον κοινωνικό στιγματισμό, που αρχικά, πολύ εύστοχα έθεσε και ο κ. Λαδόπουλος, ο Αντιπεριφερειάρχης, και άλλοι πολλοί που έλαβαν τον λόγο. Τον κοινωνικό στιγματισμό οι “Τουρκόσποροι”, οι “Αούτιδες”, οι “πρόσφυγγες” ωσάν να είναι μια πληγή που ήρθε στην Ελλάδα οι πρόσφυγες.
Το ένα που ήθελα να πω, είναι αυτό. Και η δεύτερη η διαφορά στην ενσωμάτωση των προσφύγων στη Θεσσαλία, πάλι με κοινωνιολογική προσέγγιση, έχει να κάνει με το γεγονός ότι η Θεσσαλία μόλις πριν από 41 χρόνια είχε ενσωματωθεί στον Εθνικό Κορμό. Από το 1881 μέχρι το 1922 που ήρθαν οι πρώτοι πρόσφυγες είναι μόλις 41 έτη. Οι Θεσσαλοί, λοιπόν, οι γηγενείς, οι ντόπιοι, ανέμεναν μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στον Εθνικό Κορμό, ότι θα γινόταν η διανομή των γαιών. Αντιθέτως, μετά την απελευθέρωση και ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια κ. Πρόεδρε, πρέπει να το πούμε να ακουστεί, μάλλον επιδεινώθηκε η θέση των αγροτών, των κατώτερων αγροτικών στρωμάτων, κοινωνικών στρωμάτων, των κολίγων.
Κάποιοι τσιφλικάδες, που αγόρασαν τις Οθωμανικές γαίες ήτανε σκληρότεροι από τους Οθωμανούς. Και γι’ αυτό, όταν ήρθαν οι πρόσφυγες, στους οποίους βεβαίως το Ελληνικό Κράτος όφειλε και έδειξε πρώτιστα το ενδιαφέρον με τη διανομή γαιών, ένιωσαν ότι θα αδικηθούν και γι’ αυτό αν θέλετε υπήρχε μία περαιτέρω καχυποψία των ντόπιων στη Θεσσαλία, έναντι των προσφύγων. Ουσιαστικά, όμως, η έλευση των προσφύγων, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή επιτάχυνε και τις διαδικασίες, για τη διανομή των γαιών και την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών σε όλη την Ελλάδα.
Αναμφίβολα, τα προβλήματα που αντιμετώπισαν, είναι γνωστά έχουν περιγραφεί, υπήρχε και καχυποψία και κοινωνικός στιγματισμός. Νομίζω, όμως, ότι οι πρόσφυγες με το πείσμα που τους διέκρινε και την πίστη τους, -να το λέμε και αυτό, ήταν ιδιαίτερα θεοσεβούμενοι οι Μικρασιάτες, που ήρθαν από την άλλη πλευρά του Αιγαίου- μπόρεσαν και υπέμειναν όλες τις δυσκολίες και όχι απλά, ορθοποδήσαν και ρίζωσαν και πρόκοψαν, αλλά σύμφωνα με τον Εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος υπέγραψε και την Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας το 1930, “οι 120 μυριάδες των προσφύγων, που ήρθαν στην Ελλάδα, αποτέλεσαν ευλογία για το Ελληνικό Κράτος”.
Θέλω και πάλι κύριε Πρόεδρε, να σας ευχαριστήσω γι’ αυτή την ευκαιρία που δώσατε στους προσφυγικούς συλλόγους τους Μικρασιατικούς και Ποντιακούς συλλόγους της Λάρισας, να ακουστεί η φωνή τους και να τους συγχαρώ και από αυτό το βήμα. Να πω κάτι που συνηθίζω να λέω γιατί το οφείλουμε ως αναγνώριση: οι σύλλογοι, όχι μόνο εν προκειμένω οι Μικρασιατικοί , οι Ποντιακοί, αλλά όλοι οι Εθνοτοπικοί σύλλογοι, επιτελούν εθνικό έργο. Γιατί μέσα από τις δράσεις τους, τους χορούς και τα τραγούδια, ασυναίσθητα μας υπενθυμίζουν τις ρίζες μας. Μας υπενθυμίζουν, από πού ερχόμαστε και το πού μπορούμε να πάμε αρκεί, να έχουμε ως κορωνίδα ως κόρη οφθαλμού την Εθνική Ενότητα. Νομίζω, ότι αυτό είναι το δίδαγμα και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο Εθνικός Διχασμός -και όχι κανένας άλλος- ευθύνεται για την κατάληξη που είχε η Μεγάλη Ιδέα και η Μικρασιατική Εκστρατεία.
Ενώ με εθνική ενότητα μπορούμε, να μεγαλουργούμε ως Έθνος. Και πάλι σας ευχαριστώ για τη μεγάλη αυτή τιμή που κάνατε στους συλλόγους, που ήρθαν από τη Λάρισα, τους Μικρασιατικούς και τους Ποντιακούς. Και την ευκαιρία που τους δώσατε να ακουστεί εδώ, στον ναό της Δημοκρατίας, η φωνή τους και ο καημός που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.

ΜΑΞΙΜΟΣ 2 15

ΜΑΞΙΜΟΣ 3 13

ΜΑΞΙΜΟΣ 4 12

 ΜΑΞΙΜΟΣ 5 11

ΜΑΞΙΜΟΣ 10 2

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/hXlTVsyF6cA

Ολόκληρη τη συνεδρίαση της Επιτροπής μπορείτε να την παρακολουθήσετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/-jcRWUUn-Wk

Read more...

Εισηγητική παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου κατά την επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων».

ΜΑΞΙΜΟΣ ΒΟΥΛΤΕΨΗ

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2022

Εισηγητική παρέμβαση του Μάξιμου Χαρακόπουλου
της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης
με θέμα ημερήσιας διάταξης:
Επεξεργασία και εξέταση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου «Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ζήτημα που πραγματεύεται το υπό συζήτηση νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με θέμα “Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας και Πλαίσιο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων” είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και κρίσιμο, καθώς άπτεται της ζωής και του μέλλοντος ανηλίκων. Και μάλιστα ανηλίκων που βρέθηκαν στη χώρα μας υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, χωρίς να έχουν μαζί τους κάποιον γονέα τους.
Παιδιά που άφησαν πίσω τους τις οικογένειές και τις πατρίδες τους, λόγω πολέμων, διωγμών, διακρίσεων, φτώχειας, και με την ελπίδα για ένα φωτεινότερο αύριο, όπου τα όνειρα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα. Και η Ευρώπη, παρά τις όσες παθογένειες μπορούμε να τις καταλογίσουμε, είναι ακόμη μια ήπειρος που δίνει προοπτικές, δίνει ελπίδες.
Εν πάση περιπτώσει, η ευθύνη κάθε πολιτισμένης και ευνομούμενης πολιτείας, που διέπεται από τις αρχές του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, απέναντι σε αυτήν την ιδιαίτερη κατηγορία συνανθρώπων μας είναι να δείξει κάτι περισσότερο από ένα τυπικό ενδιαφέρον.
Να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτά τα παιδιά, να ενταχθούν με τον ομαλότερο τρόπο στην κοινωνική και πολιτισμική ζωή της Ελλάδας. Να τα δώσει πρωτίστως τα γνωστικά εφόδια ώστε να προσαρμοστούν και να ενσωματωθούν με τον ταχύτερο και πιο ουσιαστικό τρόπο στην ελληνική κοινωνία.
Και βασικός μοχλός γι αυτό είναι η ελληνική γλώσσα. Αυτή είναι το κλειδί όχι μόνον για την επιβίωση και την πρόοδο στο ελληνικό κοινωνικό περιβάλλον, αλλά για την κατανόηση της ιστορίας, του πολιτισμού και της ψυχοσύνθεσης των Ελλήνων.
Μέσω αυτής της γνώσης, μέσω «της παιδεύσεως της ημετέρας» τα παιδιά αυτά θα κάνουν την Ελλάδα δεύτερη πατρίδα τους. Θα την αγαπήσουν πραγματικά. Θα νοιώσουν ότι αποτελούν μέρος της και θα θελήσουν να της προσφέρουν. Και να μην τη δουν απλώς ως έναν χώρο που θα εργαστούν για να ζήσουν.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Πιστεύω ότι όσα περιγράφω δεν είναι καθόλου ρομαντικά ή ακόμη και ουτοπικά. Έχουμε πρόσφατο το παράδειγμα του 19χρονου Κούρος Νουρμοχαμμαντί, από το Ιράν, ο οποίος αρίστευσε στις πανελλαδικές εξετάσεις για τα πανεπιστήμια, παρά το γεγονός ότι ήλθε στην Ελλάδα μόλις πριν από τρία χρόνια.
Και πολύ ορθά, κα υφυπουργέ, ο εξαιρετικός αυτός νέος, που μας κέρδισε όχι μόνον με την επάρκειά του στην ελληνική γλώσσα, αλλά και με το αυθεντικό του χαμόγελο, έγινε μέλος της Ομάδας Μεντόρων της Ειδικής Γραμματείας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Εκεί, όπου μαζί με παιδιά από το Αφγανιστάν, την Ακτή Ελεφαντοστού, τη Γουινέα, μπορούν να λειτουργήσουν σαν θετικά πρότυπα για τους ασυνόδευτους πρόσφυγες που βρέθηκαν στην Ελλάδα.
Γιατί όλοι θέλουμε αυτοί οι νέοι να προκόψουν και όχι να διολισθήσουν σε γκετοποιημένες καταστάσεις, τις οποίες δυστυχώς συναντούμε σε πολλές περιοχές των Αθηνών. Εκεί, δηλαδή, που μεγάλες ομάδες προσφύγων και μεταναστών ζουν σε έναν παράλληλο κόσμο.
Χωρίς την γνώση της γλώσσας, χωρίς την γνώση των αξιών και των αρχών μας. Αλλά σε κλειστούς κύκλους όπου μεταφέρονται από τις χώρες προέλευσής τους παραδόσεις συχνά αναχρονιστικές, με μειωμένο σεβασμό στη γυναίκα, η οποία αντιμετωπίζεται ως πολίτης δεύτερης κατηγορίας.
Αυτά τα φαινόμενα, έχουμε, ήδη, δει πού καταλήγουν σε πλείστες χώρες της δυτικής Ευρώπης. Εμείς, αν και είμαστε ακριβώς στο σύνορο της Ευρώπης με την Ασία και την Αφρική, πρέπει να προλάβουμε με στοχευμένες πολιτικές τη διόγκωση αντίστοιχων καταστάσεων.
Πριν δώσω τον λόγο στους εισηγητές, θα ήθελα να πω ότι είναι καιρός πλέον όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να δείξουν την απαιτούμενη αλληλεγγύη στο μεταναστευτικό και προσφυγικό.
Η συνέχιση της πολιτικής των δύο ή τριών ταχυτήτων, με τις χώρες της πρώτης γραμμής να σηκώνουν το κύριο βάρος του προβλήματος, είναι αδιέξοδη και υπονομευτική για την ίδια την Ένωση. Και αυτό είναι καταστροφικό, ιδιαίτερα στην παρούσα συγκυρία, όπου διεξάγεται ένας πόλεμος εντός της Ευρώπης.
Και το λέω αυτό διότι από προσωπική μου εμπειρία με εκπροσώπους κοινοβουλίων των χωρών του Βίζεγκραντ, διαπίστωσα ότι η άρνηση για επιμερισμό των προσφύγων άγγιζε ακόμη και τους ασυνόδευτους ανήλικους. Ελπίζω ότι εμπειρία από τις στρατιές των Ουκρανών προσφύγων να έχει αλλάξει την απαράδεκτη αυτή στάση τους.

Read more...

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων «Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία»

Μ. Χαρακόπουλος 1

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2022

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων
«Νέοι Ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των ΑΕΙ με την κοινωνία και λοιπές διατάξεις»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Νομίζω ότι δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς με την άποψη πως το μέλλον μας διαμορφώνεται από το παρόν της εκπαίδευσης. Όσο λοιπόν, το εκπαιδευτικό μας σύστημα παραμένει δέσμιο παθογενειών του παρελθόντος τόσο πιο δυσχερές προδιαγράφεται το μέλλον της χώρας.
Γιατί πλέον κανένα κράτος δεν έχει την πολυτέλεια της βολικής απομόνωσης. Και σίγουρα όχι η Ελλάδα της Ε.Ε. και του ελεύθερου κόσμου. Είμαστε υποχρεωμένοι να προσαρμοστούμε στις ανάγκες των καιρών για να επιβιώσουμε ως κοινωνία, αλλά και να δώσουμε την ευκαιρία της ποιοτικής διαβίωσης στα παιδιά μας.
Δυστυχώς, κάποιες πολιτικές δυνάμεις αντιλαμβάνονται τον χώρο της παιδείας και ιδιαίτερα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ως προνομιακό πεδίο πολιτικής δράσης, και συνεχίζουν να επιδίδονται σε ανώφελες μάχες οπισθοφυλακής. Με θύμα την ίδια την εκπαίδευση και τους ίδιους τους φοιτητές.
Η κυβέρνηση, όμως, της Νέας Δημοκρατίας πριν από 3 χρόνια πήρε μια καθαρή εντολή από τον ελληνικό λαό να προχωρήσει στο μονοπάτι των μεταρρυθμίσεων και των ρήξεων όπου αυτό απαιτείται. Και αυτό στην εκπαίδευση συνιστά αδήριτη ανάγκη.
Ποιες είναι λοιπόν οι βασικές παθογένειες που ταλανίζουν την λειτουργία των ΑΕΙ σήμερα;
Πρώτη, θεωρώ ότι είναι η σε μεγάλο ποσοστό ασυμβατότητα των σπουδών με την αγορά εργασίας. Δηλαδή, πτυχία χωρίς αντίκρισμα για δουλειά.
Αρκετά παλαιότερα το πρόβλημα λυνόταν με την δημιουργία θέσεων εργασίας στο δημόσιο που ανταποκρίνονται στα πτυχία. Σήμερα το μοντέλο αυτό έχει ναυαγήσει.
Αυτό που θέλουμε είναι η διασύνδεση της αγοράς με το πανεπιστήμιο. Θέλουμε νέους που να κάνουν τα πρώτα τους εργασιακά βήματα, ήδη, από τα πανεπιστημιακά έδρανα. Να έρχονται σε επαφή με τον κόσμο της αγοράς.
Κι αυτό επιδιώκει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο. Αναφέρομαι για παράδειγμα στα βιομηχανικά διδακτορικά που φέρνουν κοντά το Πανεπιστήμιο με την βιομηχανία και την έρευνα. Ή την πρόβλεψη για τη στήριξη της Νεοφυούς Επιχειρηματικότητας, start-ups, φοιτητών.
Ας πάψουμε πλέον να βλέπουμε δράκους εκεί που δεν υπάρχουν. Δεν ανακαλύπτουμε την Αμερική! Αυτές οι διαδικασίες υφίστανται παντού.
Εκτός και δεν μας απασχολεί ούτε η οικονομική ανάπτυξη ούτε κυρίως το brain drain. Γιατί οι ταλαντούχοι νέοι μας θα βρουν διέξοδο και εργασία αλλού, όπου δεν έχουν τέτοιες ιδεοληψίες.
Δεύτερη παθογένεια, είναι η έλλειψη εξωστρέφειας και η επανάπαυση στη βολική μετριότητα κάποιων πανεπιστημιακών σχολών. Κι αυτό το πρόβλημα προσπαθεί να θεραπεύσει το παρόν νομοσχέδιο με σειρά καινοτομιών, όπως είναι η συνεργασία με εγνωσμένου κύρους πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού, η καθιέρωση του εσωτερικού Εράσμους, τα κοινά προγράμματα σπουδών διεπιστημονικού χαρακτήρα και τα 2 πτυχία.
Αλλά και στον τρόπο ανάδειξης των καθηγητών των ΑΕΙ, όπου δυστυχώς έχουν επικρατήσει απαράδεκτα φαινόμενα αναξιοκρατίας, οικογενειοκρατίας και νεποτισμού -ωσάν οι σχολές να είναι ιδιοκτησία κάποιων και διορίζουν συγγενείς και φίλους.
Επιπλέον, ανοίγει το δρόμο για την προσέλκυση Καθηγητών από πανεπιστήμια του εξωτερικού. Που βέβαια αυτό συνεπάγεται και τις ανάλογες αποδοχές.
Όλο αυτό το νέο περιβάλλον που διαμορφώνουν οι μεταρρυθμίσεις του νομοσχεδίου του υπουργείου Παιδείας ανοίγει νέες προοπτικές για τα ελληνικά ΑΕΙ, που αργά ή γρήγορα θα αποδώσουν καρπούς.
Τρίτη παθογένεια είναι, χωρίς αμφιβολία, ο άκρατος κομματισμός, τέκνο των εποχών της πρώιμης μεταπολίτευσης, που αναπαράγεται σχεδόν πέντε δεκαετίες, ερήμην μάλλον της πλειοψηφίας των φοιτητών.
Σε συνδυασμό με τα φαινόμενα βίας και τρομοκράτησης από συγκεκριμένες οργανωμένες ομάδες, συνιστά έναν αρνητικό αναχρονισμό.
Θεωρώ, λοιπόν, ότι η εκλογή από ενιαίο ψηφοδέλτιο και η θεσμοθέτηση του Συμβουλίου Φοιτητών είναι μέτρα που θα αποκαταστήσουν την συμμετοχή των ενεργών φοιτητών στις διαδικασίες των οργάνων τους.
Από τα πολλά θετικά σημεία που εμπεριέχονται στο παρόν νομοσχέδιο θα ήθελα να επισημάνω την επέκταση του ολοήμερου σχολείου μέχρι τις 5.30 το απόγευμα.
Αυτές οι μικρές τροποποιήσεις έχουν τεράστια σημασία για δεκάδες χιλιάδες οικογένειες, που δυσκολεύονται με τα επαγγελματικά τους ωράρια να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις έναντι των παιδιών τους.
Επίσης, θα ήθελα να επαινέσω την αναβάθμιση των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης, που συνιστά σήμερα μια αναγκαιότητα επιβίωσης για τον σύγχρονο πολίτη.
Ολοκληρώνοντας επιτρέψτε μου και από αυτό το βήμα να θέσω την αδικία που υφίστανται οι πολίτες της Λάρισας, οι οποίοι εδώ και τρία χρόνια ακούνε για την αξία της αριστείας και τα Πρότυπα σχολεία που γίνονται ανά την χώρα και αναρωτιούνται γιατί στη Λάρισα δεν έχουμε Πρότυπο σχολείο;
Γιατί η πρωτεύουσα της Θεσσαλίας, έδρα της Περιφέρειας, μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας δεν έχει Πρότυπο σχολείο, όταν οι φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας έκαναν όλες τις προβλεπόμενες ενέργειες για την δημιουργία Πρότυπων σχολείων στην πόλη μας και τον νομό μας;
Και τούτο όταν ακόμη και οι πολέμιοι των Πρότυπων σχολείων τα επιλέγουν πια για να στείλουν τα παιδιά τους σε αυτά.
Όταν ακόμη και βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Λάρισα, κόντρα στην επίσημη γραμμή του κόμματος του, εγκαλεί την κυβέρνηση, γιατί εξαιρεί την Λάρισα από τα Πρότυπα σχολεία. Ελπίζω αυτή τη φορά να υπάρχει μια απάντηση.
Με αυτές τις σκέψεις θα ήθελα να καλέσω τους βουλευτές της αντιπολίτευσης που αποχώρησαν να δουν περισσότερο ως γονείς, και λιγότερο ως αντιπολιτευόμενοι, την ανάγκη μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού συστήματος, που θα εξασφαλίζει το μέλλον των παιδιών μας σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο..

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη συζήτηση επί θεμάτων μεταναστευτικής πολιτικής, δικαιωμάτων του ανθρώπου και ισότητας των φύλων, κατόπιν σχετικού αιτήματος πρώην μελών του Κοινοβουλίου του Αφγανιστάν, που φιλοξενούνται στην Ελλάδα».

MAJIMOS 3

Αθήνα, 5 Ιουλίου 2022

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή
κατά τη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής, Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με θέμα ημερήσιας διάταξης:
«Συζήτηση επί θεμάτων μεταναστευτικής πολιτικής, δικαιωμάτων του ανθρώπου και ισότητας των φύλων, κατόπιν σχετικού αιτήματος πρώην μελών του Κοινοβουλίου του Αφγανιστάν, που φιλοξενούνται στην Ελλάδα».

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Σήμερα έχουμε την χαρά και την τιμή να φιλοξενούμε στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής μας σημαντικές προσωπικότητες, από μια μακρινή χώρα της Κεντρικής Ασίας, το Αφγανιστάν.
Πρόκειται για γυναίκες, μέλη του Αφγανικού Κοινοβουλίου και του δικαστικού σώματος, οι ζωές των οποίων βρέθηκαν σε κίνδυνο λόγω της κατάληψης της εξουσίας από τους Ταλιμπάν. Όπως άλλωστε και όλων αυτών των γυναικών που είχαν θέσεις ευθύνης, που με την μόρφωση, τις σπουδές, τις ικανότητές, την επιθυμία και την αποφασιστικότητά τους να αλλάξουν τα πράγματα στην χώρα τους, βρέθηκαν στο στόχαστρο δυνάμεων που επιθυμούν το ρολόι της ιστορίας να μείνει κολλημένο στο σκοταδισμό του μεσαίωνα.
Αυτές οι γυναίκες, όπως και εκατομμύρια άλλες, που παραμένουν στο Αφγανιστάν, μέχρι το καλοκαίρι του 2021,είχαν όνειρα, και την ελπίδα ότι θα τα πραγματοποιούσαν. Ότι στην πατρίδα τους επιτέλους θα εμπεδώνονταν τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλους, ότι τα κορίτσια δεν θα ήταν παιδιά ενός κατώτερου θεού.
Ότι θα μπορούν να πηγαίνουν κανονικά σε σχολείο και σε πανεπιστήμιο, και ότι δεν θα δίνονται ως νύφες από μικρά κορίτσια σε όποιον άντρα θελήσει η οικογένειά τους.
Ότι θα μπορούν να εργάζονται σε οποιαδήποτε εργασία, χωρίς απαγορεύσεις, ισότιμα με τους άντρες.
Ότι θα μπορούν να καταλαμβάνουν δημόσια αξιώματα και να συμμετέχουν στα κοινά με τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τον αντρικό πληθυσμό.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πατρίδα των κυριών που σήμερα θα έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε από πρώτο χέρι τις μαρτυρίες και τις απόψεις τους, έχει ταλαιπωρηθεί πολύ κατά την πρόσφατη ιστορία της.
Ξένες στρατιωτικές επεμβάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι, ανάδυση και επικράτηση θρησκευτικά μισαλλόδοξων πολιτικών δυνάμεων, επιβολή σκοταδιστικών αντιλήψεων, καταστροφή ανεκτίμητων ιστορικών και πολιτιστικών μνημείων, διώξεις και περιθωριοποίηση για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, με κύρια θύματα τον γυναικείο πληθυσμό.
Όπως, επίσης, είναι αλήθεια ότι γύρω από αυτήν την κομβική χώρα υπήρξαν ποικίλες αντιπαραθέσεις μεταξύ πολλών δυνάμεων, που σχετίζονται με τα γεωστρατηγικά συμφέροντα στην Κεντρική Ασία, και οι οποίες επέτρεψαν την εμφάνιση αυτού του αναχρονισμού.
Δεν είναι μυστικό ότι παλαιότερα και τώρα κάποιοι πόνταραν στις ακραίες ομάδες, με τον μεσαιωνικό θρησκευτικό ζήλο, για να επηρεάσουν την πολιτική κατάσταση στο Αφγανιστάν. Και ιδού το αποτέλεσμα.
Βεβαίως, πρόκειται για μια διαδικασία η οποία θέλω να πιστεύω ότι βρίσκεται εν εξελίξει. Ότι και εντός του ιδίου του Αφγανιστάν οι αντιστάσεις στην οπισθοδρόμηση είναι ισχυρές και τα όσα έχουν επιτευχθεί έχουν δημιουργήσει ένα διαφορετικό περιβάλλον, που περιορίζει τις διαθέσεις των Ταλιμπάν, να επαναλάβουν τα όσα έκαναν κατά την πρώτη περίοδο της εξουσίας τους.
Σε αυτό, όμως, ευθύνη έχει και η διεθνής κοινότητα, η οποία οφείλει να σκύψει με μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα σε αυτή την χώρα. Διότι, δυστυχώς, ενίοτε βλέπουμε το ενδιαφέρον να μην είναι το ίδιο για όλες τις εστίες προβλημάτων στον πλανήτη.
Το Αφγανιστάν δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί μια μαύρη τρύπα στον παγκόσμιο χάρτη. Οι κάτοικοί του, χωρίς εξαιρέσεις, πρέπει να έχουν το δικαίωμα στην ευημερία και την ελευθερία.
Και να τους δοθεί η δυνατότητα να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους, στις εστίες τους και όχι να παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς, με τα καραβάνια των εξαθλιωμένων, έρμαια κάθε διακινητή και διεθνών κυκλωμάτων.
Γιατί αυτό το φαινόμενο, του σύγχρονου δουλεμπορίου, είναι μαύρη σελίδα στον πολιτισμό μας.
Και μπορεί εδώ μαζί μας να είναι αυτές οι γενναίες γυναίκες βουλευτές, που διασώθηκαν κατόπιν ενεργειών της Ελληνικής Δημοκρατίας, στο πλαίσιο των δράσεων που ανέπτυξε η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη διάσωση γυναικών που βρίσκονταν σε κίνδυνο από την επικράτηση των Ταλιμπάν, όμως, είναι χιλιάδες όσοι παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς, υπό τις πιο αντίξοες συνθήκες.
Και οι άνθρωποι αυτοί, θύματα πολλές φορές της παραπληροφόρησης, καταλήγουν να γίνονται εργαλεία στα χέρια κρατών, όπως κάνει η γειτονική μας Τουρκία, που μέσω αυτών ασκεί εκβιασμούς και προωθεί πολιτικούς στόχους. Κι αυτό το είδαμε δυστυχώς πολλές φορές έως σήμερα, με αποκορύφωμα τα γεγονότα του Έβρου.
Η χώρα μας, μια χώρα σύνορο της Ευρώπης με την Ασία και την Αφρική, για χρόνια αποτελεί την πύλη εισόδου για εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες που αναζητούν μια θέση στον ήλιο της ευρωπαϊκής Εδέμ, είτε λόγω των πολέμων και των πολιτικών και θρησκευτικών διώξεων, είτε απλώς λόγω των καλύτερων συνθηκών ζωής στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η κατάσταση αυτή, χωρίς την απαιτούμενη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, και παρά τον απόλυτο σεβασμό που επιδεικνύει το ελληνικό κράτος στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διεθνείς συνθήκες, αλλά και το φιλόξενο πνεύμα των Ελλήνων, συχνά οδηγεί σε εξαιρετικά αρνητικά φαινόμενα.
Και ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνεται, αναμφίβολα, η γκετοποίηση και η περιθωριοποίηση των ίδιων των προσφύγων και μεταναστών.
Βεβαίως, το παράδειγμα του Ιρανού πρόσφυγα μαθητή, που μέσα σε τρία χρόνια κατάφερε να εισαχθεί στο πολυτεχνείο, μαρτυρά την αξία της ημετέρας παιδείας ως μοχλού κοινωνικής ένταξης και ενσωμάτωσης στην ελληνική κοινωνία, όσων πραγματικά το επιθυμούν και κοπιάζουν προς τούτο.
Με αυτές τις σκέψεις, θα ήθελα και πάλι να καλωσορίσω τις αγαπητές Αφγανές συναδέλφους βουλευτές στη Βουλή των Ελλήνων, στις οποίες και θα δώσω ευθείς αμέσως τον λόγο για να ακούσουμε τα όσα πολύ ενδιαφέροντα έχουν να μας πουν και ακολούθως θα τοποθετηθούν όσοι βουλευτές επιθυμούν και βεβαίως, οι παριστάμενες εκπρόσωποι της κυβέρνησης.

MAJIMOS 1

MAJIMOS 2

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εισηγητική παρέμβαση του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/qMqCUhdqrAA

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας - Β΄ φάση

ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ βουλη new

Αθήνα, 29 Ιουνίου 2022

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή
στη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας - Β΄ φάση, Αδειοδότηση παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, πλαίσιο ανάπτυξης Πιλοτικών Θαλάσσιων Πλωτών Φωτοβολταϊκών Σταθμών και ειδικότερες διατάξεις για την ενέργεια και την προστασία του περιβάλλοντος

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Αναμφίβολα βρισκόμαστε στο μέσον μιας τέλειας ενεργειακής καταιγίδας. Η άνοδος των τιμών που είχε αρχίσει να διαφαίνεται από το τέλος της σκληρής φάσης της πανδημίας, κατέληξε σε πραγματική έκρηξη μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, και τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία.
Ο πόλεμος αποκάλυψε και τις εγγενείς αδυναμίες όλης της Ευρώπης -της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης- στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας.
Διαπιστώσαμε αίφνης τον τεράστιο βαθμό εξάρτησης που έχει η παραγωγική μας δραστηριότητα από συγκεκριμένες πηγές και συγκεκριμένες διαδρομές του φυσικού αερίου, το οποίο ορθώς έχει αποφασισθεί να αποτελεί το μεταβατικό καύσιμο προς την αποκλειστική χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Για την χώρα μας αυτή η μετάβαση είναι απαραίτητη, αν και όχι χωρίς εμπόδια, καθώς στο συνολικό μίγμα ηλεκτροπαραγωγής το φυσικό αέριο κυμαίνεται στο 49,3%, την ώρα που η αιολική παραγωγή είναι στο 20,4%, ο ρυπογόνος λιγνίτης στο 11,6%, τα υδροηλεκτρικά στο 9% και τα φωτοβολταϊκά στο 8,5%.
Ως εκ τούτου, η επένδυση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες είναι η απάντηση σε τρεις προκλήσεις της εποχής.
Η πρώτη πρόκληση είναι η ενεργειακή ασφάλεια. Δεν είναι δυνατόν να εξαρτιόμαστε από μια αναθεωρητική χώρα που εξαπολύει στρατιωτική επίθεση εναντίον μιας άλλης, για να αλλάξει την ιστορία.
Θα έλεγα ότι είναι καλό να προσέξουμε το θέμα αυτό και σε σχέση με την Τουρκία και τους αγωγούς που διέρχονται από εκεί.
Γι’ αυτό, λοιπόν, πολύ ορθά αυξάνονται οι αποθηκευτικοί χώροι για το φυσικό αέριο, πολύ σωστά αναζητούμε και άλλες πηγές εφοδιασμού, πολύ σωστά προχωρούμε σε έρευνες για την αξιοποίηση των δικών μας κοιτασμάτων, και πολύ σωστά επιταχύνουμε τις ΑΠΕ. Γιατί μόνον έτσι θα μπορούμε να είμαστε ανεξάρτητοι.
Η δεύτερη πρόκληση είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Η κλιματική αλλαγή είναι ήδη μια πραγματικότητα. Κι αν δεν γίνει κάτι χθες τότε δεν υπάρχει αύριο για την ανθρωπότητα.
Και η τρίτη πρόκληση είναι η οικονομία. Κι εδώ το μειονέκτημα, που διαφαίνεται αυτό το διάστημα με την εκτόξευση του πληθωρισμού και τις αρνητικές συνέπειες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα.
Να γίνει δηλαδή η επαναστατική μετάβαση στις ΑΠΕ και βασικός μοχλός οικονομικής ανάπτυξης.
Κι αυτό νομίζω ότι υπηρετεί το παρόν νομοσχέδιο, ρυθμίζοντας -μεταξύ άλλων- τις προϋποθέσεις και τους όρους για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας.
Μέχρι σήμερα δεν υφίσταται ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο, άλλα η “ενεργειακή πίεση” εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία επιταχύνει την τροχοδρόμηση νέων μεθόδων διαχείρισης της ενέργειας, που ενισχύουν την ενεργειακή μας αυτάρκεια.
Επ’ αυτού θα ήθελα να αναφερθώ ειδικότερα στη διασύνδεση των ΑΠΕ με την ενίσχυση της ασθμαίνουσας οικονομικά και δημογραφικά ελληνικής επαρχίας.
Βεβαίως, η προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, καθώς οι αστάθειες που προκαλούν παγκόσμια γεγονότα, όπως ο πόλεμος στη γειτονιά μας που κανείς δεν περίμενε, πυροδοτούν σενάρια επισιτιστικής κρίσης.
Επομένως θα πρέπει με μεγάλη φειδώ να γίνεται η εγκατάσταση φωτοβολταικών σε παραγωγική γη.
Όπως ανέφερε και ο εκπρόσωπος του Πανελλήνιου Συλλόγου Αγροτικών Φωτοβολταϊκών και του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγροτικών Θεμάτων, Κώστας Σπανούλης, ο συμπατριώτης μου από την Λάρισα, η συμμετοχή των αγροτών από το 2011 στην ανάπτυξη των ΑΠΕ θα έδινε στους αγρότες σημαντική ρευστότητα, αναγκαία για να διατηρούν παράλληλα τις καλλιέργειές τους, χωρίς να βρίσκονται υπό την απειλή της οικονομικής ασφυξίας.
Δυστυχώς, το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο αποδείχθηκε ατελές, καθώς οδήγησε σε απόρριψη τις 9 στις 10 αιτήσεις που είχαν κατατεθεί από αγρότες. Θέλω να πιστεύω ότι θα ληφθούν σοβαρά οι συγκεκριμένες προτάσεις που κατατέθηκαν.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Επιτρέψτε μου να επιμείνω ότι στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μεγάλης έκτασης καλό είναι να λαμβάνεται υπόψη και η άποψη της τοπικής κοινωνίας.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αετοράχης στην Ελασσόνα, όπου σχεδιάζεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων έκτασης 1.100 στρεμμάτων, σχεδόν στο ήμισυ της περιμέτρου γύρω και πάνω από το χωριό.
Η τοπική κοινωνία εναντιώνεται στην προοπτική εγκατάστασης του πάρκου σε τόσο μεγάλη έκταση και επισείει μια σειρά σοβαρών ενστάσεων, από τις συνέπειες στην κτηνοτροφία μέχρι την πρόσβαση σε βυζαντινά μνημεία και σπήλαια της περιοχής.
Αντιθέτως, στο Μαυροβούνι της Λάρισας, κάτοικοι του χωριού δια υπομνήματος ζητούν την αλλαγή χρήσης χορτολιβαδικής έκτασης 1.100 στρεμμάτων, εποικιστικής προέλευσης που τους αποδόθηκε το 2005 με Υπουργική Απόφαση ως αποκλειστικά βοσκήσιμη και μη καλλιεργήσιμη γη.
Οι κάτοικοι ζητούν την άρση των περιοριστικών όρων που αφορούν στη χρήση γης, ώστε να μπορέσουν να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά ή αιολικά πάρκα.
Τέλος, με την ευκαιρία της συζήτησης του παρόντος νομοσχεδίου, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι δεν μπορεί να επιδιώκουμε ανανεώσιμες, φιλικές προς το περιβάλλον πηγές ενέργειες, εν μέσω μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, και να μην ολοκληρώνουμε βασικά υδροηλεκτρικά έργα, που παράγουν κατεξοχήν πράσινη ενέργεια
Τέτοια έργα είναι τα υδροηλεκτρικά του Αχελώου στη Μεσοχώρα και τη Συκιά, για τα οποία έχουν δαπανηθεί εκατομμύρια ευρώ και κινδυνεύουν να μείνουν κουφάρια.
Η συγκυρία επιβάλλει να αφήσουμε πίσω μας τις όποιες εμμονές και ιδεοληψίες του παρελθόντος και να προχωρήσουμε μπροστά.

Σας ευχαριστώ

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/lXptt51dHQE

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στην εκδήλωση του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ομορφοχωρίου, για τα εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922

MAXIMOS 1

Λάρισα, 18 Ιουνίου 2022

Ομιλία
Μάξιμου Χαρακόπουλου
στην εκδήλωση του Μορφωτικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ομορφοχωρίου,
για τα εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922
με θέμα:
«100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή: Αναστοχασμός και Διδάγματα για το παρόν και μέλλον»

 

«Φίλες και φίλοι,

Θέλω πραγματικά να ευχαριστήσω τον Πολιτιστικό Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ομορφοχωρίου για την τιμητική πρόσκληση που μου απηύθυνε να μοιραστώ μαζί σας κάποιες σκέψεις για το έπος της Μικρασιατικής Εκστρατείας και συνακόλουθα την Μικρασιατική Καταστροφή, αυτή τη χρονιά που είναι επετειακή, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από τη μεγαλύτερη ελληνική τραγωδία που είναι η Μικρασιατική Καταστροφή.
Η επετειακή αυτή χρόνια ακολουθεί μία άλλη επετειακή χρόνια. Το 2021 γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την έναρξη του αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας της Επανάστασης του 1821. Νομίζω ότι είναι ευτυχής συγκυρία ότι τη μια επέτειο διαδέχεται η άλλη γιατί, όπως είπε η μεγάλη Ελληνίδα, η κορυφαία βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, η Μικρασιατική Καταστροφή είναι το τέλος της Επανάστασης του 1821. Γιατί αυτοί που ξεσηκώθηκαν το 1821 δεν αγωνίστηκαν για την ελευθερία του μικρού ελληνικού βασιλείου που αποφασίστηκε μετά τη λήξη του αγώνα της ανεξαρτησίας, δεν αγωνίστηκαν για να γίνει πρωτεύουσα του κράτους ένα μικρό χωριουδάκι που ήτανε το 1830 η Αθήνα. Αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση της Ρωμανίας, όπως αποκαλούσαν τότε το Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, το οποίο οι Φράγκοι μας επέβαλαν τον 16ο αιώνα να το λέμε ως Βυζάντιο. Κανένας κάτοικος του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους δεν αυτοπροσδιορίζονταν ως Βυζαντινός. Όλοι αυτοπροσδιορίζονταν ως Ρωμιοί και στα τέλη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ως Έλληνες.
Αγωνίστηκαν, λοιπόν, για την απελευθέρωση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της χιλιόχρονης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και πρωτίστως για την απελευθέρωση της πρωτεύουσας, της ιστορικής πρωτεύουσας της Ρωμιοσύνης που είναι η Κωνσταντινούπολη. Ξέρετε ότι στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες σε όλα τα Βαλκάνια, οι μόνοι που δεν απελευθέρωσαν την ιστορική τους πρωτεύουσα είμαστε εμείς, οι Έλληνες.
Θέλω, λοιπόν, και πάλι να συγχαρώ για αυτή την πρωτοβουλία γιατί ενώ διανύουμε τον έκτο μήνα αυτής της επετειακής χρονιάς, να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, ούτε η πολιτεία ούτε όλοι μας ως κοινωνία των πολιτών, έχουμε κάνει αυτά που αρμόζουν για το μέγιστο αυτό ιστορικό γεγονός που στόχο έχει, αν θέλετε, περισσότερο και την αυτογνωσία, τον αναστοχασμό για τα λάθη που οδήγησαν στην Μικρασιατική Καταστροφή και την μη επανάληψη τους, με δεδομένο ότι απέναντί μας έχουμε και πάλι τον αναθεωρητισμό της Τουρκίας. Ακούτε τον Ταγίπ Ερντογάν, τον πρόεδρο της γειτονικής μας χώρας, κάθε τόσο να επαναλαμβάνει ότι “θα σας ξαναρίξουμε στη θάλασσα όπως κάναμε με τους παππούδες σας”.
Η Μικρασιατική Καταστροφή, όπως έχει ειπωθεί από τον μεγάλο ιστορικό, τον Σπυρίδωνα Μαρκεζίνη, είναι μεγαλύτερη ακόμη και από την Άλωση της Πόλης. Γιατί με την Άλωση της Πόλης, το 1453, δεν έπαψε να υπάρχει ο ελληνισμός στην πέραν του Αιγαίου Ελλάδα, στις αλησμόνητες πατρίδες. Εξακολουθούσαν να υπάρχουν οι Έλληνες, παρά τις πιέσεις, παρά τους εξισλαμισμούς, παρ’ όλη αυτή την αφόρητη δουλεία που έθεσαν για τόσους αιώνες. Και μάλιστα στη Μικρά Ασία, η δουλεία αυτή ήταν πιο μακρόχρονη. Εδώ στην Ελλάδα μιλούμε για 400 χρόνια -η παλιά Ελλάδα. Για πέντε αιώνες η Βόρειος Ελλάδα, που απελευθερώθηκε το 1912. Για αναλογιστείτε ότι η Μικρά Ασία, που ήταν η καρδιά αν θέλετε του ελληνικού κόσμου, το επίκεντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλώθηκε μετά την μοιραία ήττα του Ρωμανού του Δ΄ του Διογένη, που έγινε βεβαίως με προδοσία, από τον Αρπ Ασλάν το 1071 με τη μάχη του Μαντζικέρτ. Και αυτοί οι άνθρωποι έζησαν, μέχρι την ανταλλαγή των πληθυσμών που επέβαλε η συνθήκη της Λωζάννης το 1923, οκτώ αιώνες υπό τουρκική κατοχή.
Γι αυτό και ένα μεγάλο μέρος αυτών, στα βάθη της Ανατολής, έχασαν την ελληνική λαλιά στα βάθη των αιώνων. Ήταν μία μικρή μειονότητα, πολλοί βιαίως εξισλαμίστηκαν, άλλοι έχασαν τη γλώσσα τους, αλλά διατήρησαν την εθνική τους συνείδηση, πρωτίστως μέσω της εκκλησίας με την καραμανλίδικη γραφή. Ιδιαίτερα στην Καππαδοκία, που έχω εντρυφήσει πολύ και αποτέλεσε και το αντικείμενο της διδακτορικής μου διατριβής, από τις 81 πόλεις και κωμοπόλεις που υπήρξανε το 1924, πού έγινε η υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών, οι 49 κοινότητες είχανε τουρκοφωνήσει και οι 32 είχαν διατηρήσει ελληνόφωνα ιδιώματα.
Και είχα την ευκαιρία με τον Πατριάρχη, πραγματοποιώντας αυτά τα τελευταία 20 χρόνια το ετήσιο προσκύνημα στην Καππαδοκία, να επισκεφτώ και τα Ποτάμια και την Τζαλέλα, το Ευμορφοχώριον, απ’ όπου κατάγονται οι κάτοικοι που ήρθαν ως ανταλλάξιμοι πρόσφυγες, στη Νέχαλη τότε, στο σημερινό Ομορφοχώρι. Είναι δύο πραγματικά όμορφα χωριά. Τα Ποτάμια είναι η γενέθλια γη του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Υπάρχουν και κατάλοιπα βυζαντινού ναού του Αγίου Γεωργίου απέναντι από τον οικισμό των Ποταμιών, αφημένα στη μοίρα τους. Στα Ποτάμια, θυμάμαι, συνάντησα δίπατα σπίτια με ανάγλυφους βυζαντινούς δικέφαλους αετούς ακόμη. Στη δε Τζαλέλα λειτούργησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε έναν εντυπωσιακό ναό, που από κάτω έχει μια μεγάλη χαράδρα. Παντού είναι ανάγλυφοι ακόμα και σήμερα σταυροί και σημεία που μαρτυρούν την ρωμαίικη, την ελληνική παρουσία.
Οι άνθρωποι αυτοί, λοιπόν, παρά τις αντιξοότητες διατήρησαν την ελληνική εθνική τους συνείδηση ακόμη και όσοι έχασαν την ελληνική λαλιά, μέσω της καραμανλήδικης γραφής μέσω της καραμανλήδικης φιλολογίας που επέτρεψε το Οικουμενικό Πατριαρχείο να έχουν λειτουργικά βιβλία, τα Ευαγγέλιά τους, την Καινή Διαθήκη, την Παλαιά Διαθήκη, με ελληνικά γράμματα στην τουρκική γλώσσα. Διατήρησαν, έτσι, την Ορθόδοξη πίστη τους και η εκκλησία αποδείχθηκε κιβωτός εθνικής σωτηρίας.
Επιτρέψτε μου, λοιπόν, αυτή την όμορφη βραδιά, χωρίς να κάνω κατάχρηση της υπομονής σας, να μοιραστώ μερικούς προβληματισμούς και μερικά ερωτηματικά για το αν πρώτα από όλα ήταν τυχοδιωκτικός πόλεμος η Μικρασιατική Εκστρατεία, όπως πολλοί λένε. Και γιατί λένε ότι ήταν τυχοδιωκτικός; Διότι εφάρμοσε τη Συνθήκη των Σεβρών, η οποία ήτανε μετά τη νίκη των δυνάμεων της Αντάντ, η συνθήκη εκείνη που έκανε πράξη την “Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, που έδινε στην Ελλάδα την Ανατολική Θράκη μέχρι τα προάστια της Κωνσταντινούπολης και το βιλαέτι Αϊδινίου με την ευρύτερη ζώνη της Σμύρνης, της Γκιαούρ Ιζμίρ, όπως την αποκαλούσαν οι Τούρκοι, γιατί η πλειοψηφία του πληθυσμού ήταν ελληνική.
Ήταν τυχοδιωκτικός λένε ο πόλεμος, γιατί στηριχθήκαμε πρωτίστως στις ξένες δυνάμεις. Ποιος όμως, πολιτικός, θα αρνούνταν εκείνη την εποχή την εντολή να πάει ο ελληνικός στρατός, τον Μάιο του ‘19 στη Σμύρνη, όταν το ιδεολόγημα της Μεγάλης Ιδέας ήταν αυτό που ουσιαστικά συντρόφευε από την έναρξη του, από την γενέθλια ημέρα ιδρύσεώς του το ελληνικό κράτος; Με την ίδια λογική τυχοδιωκτικός ήταν και ο Βαλκανικός Πόλεμος, που επίσης σε συμμαχία με ξένες δυνάμεις πολεμήσαμε για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Ή μήπως ήτανε ιμπεριαλιστικός ο πόλεμος στη Μικρά Ασία, όπως τότε το Κομμουνιστικό Κόμμα υποστήριζε; Και γιατί δεν ήταν ιμπεριαλιστικός πόλεμος η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, που είχε πολύ λιγότερο ελληνικό πληθυσμό το 1912 από ότι είχε η Σμύρνη, το Αϊβαλί, το Αϊδίνιο, όλη η ευρύτερη περιοχή του βιλαετίου της Σμύρνης, την οποία την αποκαλούσαν όπως σας είπα Γκιαούρ Ιζμίρ, άπιστη Σμύρνη, γιατί ακριβώς είχε πλειοψηφία ελληνικού πληθυσμού; Δεν ήταν, λοιπόν, ούτε τυχοδιωκτικός, ούτε ιμπεριαλιστικός ο Μικρασιατικός Πόλεμος, η Μικρασιατική Εκστρατεία.
Ήταν αναπόφευκτος ο Μικρασιατικός Πόλεμος, θα μπορούσαμε να τον είχαμε αποφύγει, θα μπορούσαν να είχαν διασωθεί οι ελληνικοί πληθυσμοί που ζούσαν εκεί 3.000 χρόνια; Έπρεπε να γίνει η ανταλλαγή των πληθυσμών; Φοβούμαι ότι ήταν μονόδρομος. Διότι από τη στιγμή που στην οθωμανική αυτοκρατορία από ένα πολυεθνικό κρατικό μόρφωμα στο οποίο ζούσαν διάφορα μιλλέτια όπως λέγανε, με διάφορα θρησκεύματα, αφυπνίζονταν ο τούρκικος εθνικισμός και επεδίωκε, αρχικά, στα τελευταία χρόνια της οθωμανικής αυτοκρατορίας και μετά με τους Νεότουρκους και τον Κεμάλ, τη μετατροπή της σε ένα ομογενοποιημένο κράτος, όπου θα ίσχυε αυτό που είναι και προμετωπίδα σήμερα στην εφημερίδα Hurriet “η Τουρκία ανήκει στους Τούρκους”, οποιοσδήποτε άλλος δεν είχε θέση στη νέα Τουρκία που θα προέκυπτε από την επανάσταση των Νεότουρκων.
Άρα, ή θα έπρεπε να αλλαξοπιστήσουν, γιατί και το θρήσκευμα ήταν σημείο αλλαγής εθνότητας -και εμείς λέγαμε “τούρκεψε”, έγινε δηλαδή μουσουλμάνος, άλλαζε πίστη. Ή θα έπρεπε, λοιπόν, να τουρκέψουν, αλλάζοντας πίστη οι χριστιανικοί πληθυσμοί ή θα έπρεπε να σφαγιαστούν ή θα έπρεπε να εκδιωχθούν. Και το σχέδιο αυτό ήταν οργανωμένο, δυστυχώς, και με τη συνδρομή τότε ευρωπαϊκών δυνάμεων, όπως η Γερμανία. Ένα σχέδιο που είχε στόχο την εξόντωση όλων των χριστιανών της Ανατολής, και πρώτα θύματα αυτού υπήρξαν οι Αρμένιοι, με τη γενοκτονία που ξεκίνησε το 1915 και σφαγιάστηκαν 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι και όσοι μπόρεσαν και έμειναν σήμερα στην Τουρκία αναγκάστηκαν είτε ουσιαστικά είτε φαινομενικά να αλλαξοπιστήσουν. Υπάρχουν πολίτες που ανακαλύπτουν ότι οι παππούδες τους ήταν Αρμένοι, οι οποίοι για να επιβιώσουν στη σημερινή Τουρκία τότε αναγκάστηκαν να αλλαξοπιστήσουν να αλλάξουν και τα ονόματά τους και τα επίθετα τους, ώστε να μη μαρτυρά τίποτα την αρμενική, την ρωμαίικη, την χριστιανική τους καταγωγή.
Επομένως, ήταν αναπόφευκτη η μετάβαση του ελληνικού στρατού το 1919 στη Μικρά Ασία γιατί δεν υπήρχε άλλος τρόπος προστασίας των ρωμαίικων πληθυσμών, των χριστιανικών, των ελληνικών πληθυσμών. Η εντολή που πήρε ο ελληνικός στρατός ήταν να καταλάβει τη ζώνη της Σμύρνης την περιοχή του Αϊδινίου, σε αντίθεση με την Ανατολική Θράκη όπου εκεί ήτανε ελληνική επικράτεια από τη στιγμή που απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό. Η μετάβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη είχε μία εντολή: Αυτοδιοίκηση της περιοχής με αρμοστή τον Στεργιάδη, μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, και στα πέντε χρόνια θα γινόταν δημοψήφισμα στο βιλαέτι της Σμύρνης για να αποφασίσει ο τοπικός πληθυσμός εάν επιθυμούσε την ένωσή του με την Ελλάδα ή άλλο καθεστώς αυτοδιάθεσης ή αυτοδιοίκησης της περιοχής.
Ο Βενιζέλος πίστευε ότι στο βιλαέτι της Σμύρνης θα μπορούσε να συγκεντρωθεί όλος ο χριστιανικός πληθυσμός της μικρασιατικής ενδοχώρας, όπου ήταν μειονότητα -όπως σας είπα, στην Καππαδοκία, ούτε το 10% του πληθυσμού στο βιλαέτι του Ικονίου ή της Καισαρείας δεν ήταν Ρωμιοί χριστιανοί. Ήλπιζε ότι αυτοί οι πληθυσμοί θα έρθουν να μετεγκατασταθούν στην περιοχή της Σμύρνης και θα υπήρχε μία ισχυρή πλειοψηφία -που έτσι κι αλλιώς υπήρχε- στην περιοχή και θα έδινε το αποτέλεσμα αυτό που και οι ξένες δυνάμεις ήθελαν, προκειμένου να ενσωματωθεί με τον εθνικό κορμό το βιλαέτι της Σμύρνης.
Ωστόσο, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως θα θέλαμε. Και πολλές φορές τυχαία γεγονότα είναι αυτά που ανατρέπουν την ιστορία. Θυμίζω ότι ζούμε στην εποχή του Εθνικού Διχασμού. Μέχρι να βγει η Ελλάδα στο πλευρό των Αγγλογάλλων, της Αντάντ, έχει προηγηθεί η δριμεία σύγκρουση του Βενιζέλου με το παλάτι, με τον βασιλέα Κωνσταντίνο, ισχυρή προσωπικότητα επίσης, πολλοί τον παρομοίαζαν ότι θα ήταν ο διάδοχος του “μαρμαρωμένου βασιλιά”. Ο Κωνσταντίνος δεν ήθελε την έξοδο της Ελλάδας στο πλευρό των Αγγλογάλλων, ήθελε η χώρα τυπικά να τηρήσει ουδετερότητα -αν δεν ήθελε να βγει στο πλευρό των Γερμανών, γιατί η γυναίκα του ήταν αδελφή του Κάιζερ.
Η σύγκρουση ήταν σφοδρότατη, παραιτήθηκε δύο φορές ο Βενιζέλος, αναγκάστηκε και έφυγε στη Θεσσαλονίκη όπου έκανε την κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης. Το 1917 αναγκάζεται, τελικώς, ο Κωνσταντίνος να εγκαταλείψει την Ελλάδα, και έρχεται ο Βενιζέλος, η κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης –“της Αμύνης τα παιδιά διώξανε το Βασιλιά”- το χορεύουμε χασαποσέρβικο ακόμη –“της Αμύνης το καπέλο έφερε τον Βενιζέλο”- ήρθε ο Βενιζέλος στην Αθήνα, βγήκε η Ελλάδα στο πλευρό της Αντάντ και ήταν τελικά με τους νικητές. Στη θέση, όμως, του βασιλέα τοποθετήθηκε ο μικρότερος γιος του Κωνσταντίνου, ο Αλέξανδρος. Και τον βασιλιά Αλέξανδρο εν μέσω της μικρασιατικής εκστρατείας, ενώ ο Κωνσταντίνος είναι εξόριστος και οι βασιλικοί -“ψωμί ελιά και Κώτσο βασιλιά”- είναι με το βλέμμα στραμμένο στον Κωνσταντίνο στο εξωτερικό, πως θα τον φέρουν. Αλλά όσο υπάρχει ο διάδοχος που έχει ορκιστεί βασιλιάς δεν υπάρχει πολιτειακό ζήτημα στη χώρα. Και σε μία μοιραία έξοδο, μία μαϊμού δαγκώνει τον βασιλιά Αλέξανδρο και ο βασιλιάς πεθαίνει από ένα δάγκωμα μαϊμούς. Και αυτό επηρέασε καταλυτικά τα πολιτικά γεγονότα.
Το 1920 εν μέσω της Μικρασιατικής Εκστρατείας πραγματοποιούνται εκλογές στην Ελλάδα. Μέγα, επίσης, ερωτηματικό, γιατί έπρεπε να γίνουν εκλογές; Λένε οι πολέμιοι του Βενιζέλου ότι ήθελε να δραπετεύσει ο Βενιζέλος γιατί έβλεπε την επερχόμενη καταστροφή. Ο αντίλογος είναι ότι εκλογές είχαν να γίνουν από το 1915, η Βουλή που υπήρχε το 1920 είχε χαρακτηριστεί “βουλή των Λαζάρων”, διότι ήταν Βουλή που ουσιαστικά “αναστήθηκε, ενώ είχε διαλυθεί, είχε γίνει η κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης. Αυτά είναι ερωτηματικά που βεβαίως ποτέ δεν θα μάθουμε. Στις εκλογές του 1920, ο Βενιζέλος που πίστευε ότι ήταν ο δημιουργός της “Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών”, πού πήρε την Ελλάδα από τη Μελούνα, τα σύνορα πριν την Τσαριτσάνη, που απελευθέρωσε την βόρειο Ελλάδα, πού την διπλασίασε ουσιαστικά, απελευθέρωσε τη Μακεδονία, όλη τη Θράκη μέχρι τα προάστια της Κωνσταντινούπολης και πήγε πέραν του Αιγαίου στη Μικρά Ασία, πίστευε ότι θα θριαμβεύσει. Και δεν εξελέγη ούτε βουλευτής!
Το 1920, λοιπόν, μετά την ήττα του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον θάνατο του βασιλιά Αλέξανδρου, τη νίκη της αντιπολίτευσης, η οποία βγήκε με το σύνθημα ότι θα τελειώσει τον πόλεμο και θα φέρει πίσω τον στρατό, ένα στρατό που πολεμούσε από το 1912, 10 χρόνια στον πόλεμο -κάποιοι πήγαν παιδιά και γύρισαν μεγάλοι- μετά από αυτές τις πολιτικές αλλαγές, δόθηκε και το άλλοθι στις ξένες δυνάμεις, τους Ιταλούς, τους Γάλλους, αλλά και τους Ρώσους του Λένιν, τη Σοβιετική Ένωση, να στηρίξουν φανερά πια το καθεστώς του Κεμάλ που αντιστέκονταν στη Μικρά Ασία.
Αν επισκεφτείτε την Κωνσταντινούπολη, προσέξτε στην πλατεία Ταξίμ το μνημείο που υπάρχει. Η πλατεία Ταξίμ στο Πέραν, είναι η πλατεία που μέχρι πρότινος δέσποζε η Αγία Τριάδα, η επιβλητική ρωμαίικη εκκλησία που έγινε μετά τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ και επετράπη στην οθωμανική αυτοκρατορία να έχουμε εκκλησίες με τρούλους. Μέχρι τότε έπρεπε να είναι με δίριχτες στέγες και ει δυνατόν και ένα μέτρο κάτω από τη γη για να μη προκαλούνε τους Τούρκους. Μετά τους Ρωσοτουρκικούς πολέμους και τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ, έδωσαν δικαιώματα στους Ορθοδόξους. Σε αυτή την πλατεία, λοιπόν, όπου δεσπόζει η Αγία Τριάδα και τώρα ο Ερντογάν έκανε και ένα μεγαλοπρεπέστερο τζαμί που δεν υπήρχε επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, στο πάρκο του Γκεζί, όπου έγιναν τα προηγούμενα 10 χρόνια διαμαρτυρίες -το έκανε για να επισκιάσει την Αγία Τριάδα- υπάρχει αυτό το μνημείο που έχει τον Κεμάλ Ατατούρκ και συνεργάτες του και άλλους, μεταξύ αυτών και αξιωματικούς της Σοβιετικής Ένωσης, που συνέδραμαν τον Κεμάλ Ατατούρκ απέναντι στους Έλληνες, που πολεμούσαν τότε για την απελευθέρωση της Μικράς Ασίας. Οι Ρώσοι, βέβαια, είχαν ένα άλλο άλλοθι ότι η Ελλάδα είχε στείλει νωρίτερα απόσπασμα στην Ουκρανία, το 1919, με τον Νικόλαο Πλαστήρα, για να βοηθήσει τους “λευκούς” απέναντι στους μπολσεβίκους, τους “κόκκινους”.
Με βάση, λοιπόν, τις πολιτικές αλλαγές που έγιναν στην Ελλάδα, οι τότε ξένες δυνάμεις αναπροσάρμοσαν τα συμφέροντα τους, οι Εγγλέζοι μόνο έμειναν, ο Λόιντ Τζωρτζ, να πιστεύει στον Ελευθέριο Βενιζέλο και στην ανάγκη στήριξης της Ελλάδας ως μια μεγάλη ναυτική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα εξυπηρετούσε βεβαίως και τα συμφέροντα των Εγγλέζων στην περιοχή. Ο ελληνικός στρατός πολέμησε γενναία, πέρασε την Αλμυρά έρημο. Έχουμε διηγήσεις στρατιωτών, οι οποίοι διασχίζουν την Αλμυρά έρημο σε συνθήκες απάνθρωπες, δεν έχουν νερό να πιούνε και κάποιοι πίνουν το κάτουρό τους για να προχωρήσουν στο Σαγγάριο και στην Άγκυρα.
Πόσο, όμως, ομαλή ήταν η ένταξη των προσφύγων στη νεοελληνική κοινωνία; Οι κάτοικοι του Ομορφοχωρίου με τα ακούσματα που έχουν, οι μεγαλύτεροι με τα βιώματα, ξέρουν ότι δεν ήταν ομαλή. Από τη μια ήταν το άγνωστο, το καινούργιο που ερχόταν, το ξένο, με ξένα ήθη, με ξένους τρόπους, ακόμα πιο δύσκολη και η ενσωμάτωση όσων δεν ήξεραν τη γλώσσα, τα ελληνικά που ήταν ο κώδικας επικοινωνίας. Εγώ άκουγα από τους παππούδες μου ότι ερχόντουσαν από τη Συκεώνα, το τελευταίο χωριό της Καρδίτσας, στα Βούναινα, για να δουν πώς είναι οι πρόσφυγες και έφευγαν απογοητευμένοι “α, είναι σαν και εμάς αυτοί”. Περίμεναν ότι θα δούνε κάτι εξωπραγματικό. Νομίζω ότι κατά βάθος, πέρα από το δέος που προκαλεί το άγνωστο, το καινούργιο, είχε να κάνει και με το γεγονός ότι και εδώ στη Θεσσαλία ειδικά, ανέμεναν πώς και πώς μετά την απελευθέρωση του 1881 την αναδιανομή των χωραφιών, των τσιφλικιών, προς τους κολίγους, τους ντόπιους κατοίκους και ξαφνικά πήραν προβάδισμα οι πρόσφυγες, γιατί έπρεπε αυτοί να αποκατασταθούν.
Θα ήθελα να κλείσω λέγοντας ότι οι Έλληνες μαζί με τους Αρμένιους και τους Εβραίους ήταν η ελίτ της Μικράς Ασίας, η ελίτ της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Και βεβαίως βρέθηκαν ξεριζωμένοι, ανέστιοι, στην Ελλάδα που τη θεωρούσαν “μητέρα πατρίδα” και η υποδοχή που έτυχαν δεν ήταν η καλύτερη. Πολλές φορές αντιμετωπίστηκαν με καχυποψία από τον ντόπιο πληθυσμό. Δεν πρέπει, όμως, να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι αυτή η Ελλάδα, η καθημαγμένη, η ηττημένη, με 10 χρόνια σε εμπόλεμη κατάσταση, με Μικρασιατική Καταστροφή, με επανορθώσεις που έπρεπε να πληρώσει στην Τουρκία, μπόρεσε και ενσωμάτωσε 120 μυριάδες πρόσφυγες, κατά την έκφραση του Ελευθερίου Βενιζέλου -πάνω από ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες Έλληνες.
Και αυτό είναι πραγματικά ένα έπος, αν αναλογιστεί κάνεις ότι τη δεκαετία του 1990, μερικές χιλιάδες Πόντιους που ήρθαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση, που ατυχέστατα αποκαλούμε “Ρωσοπόντιους”, δεν τους ενσωματώσαμε όπως σχεδιάζαμε στη Θράκη, προκειμένου να ενισχυθεί εκεί το εθνικό μας στοιχείο και να θωρακιστούν τα σύνορα. Γιατί ο κύριος όγκος των προσφύγων, όπως ξέρετε, εγκαταστάθηκε στη Μακεδονία και επήλθε εθνική ομογενοποίηση και ενίσχυση των βορείων συνόρων της χώρας. Προσέφεραν νέο δυναμισμό, νέο αίμα, νέα ήθη, συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομία, στα γράμματα, στις τέχνες, στον πολιτισμό. Ξέρετε, ότι, ο πρώτος νομπελίστας ποιητής της χώρας, ο Γεώργιος Σεφέρης, ήταν Μικρασιάτης, γεννήθηκε στα Βουρλά της Σμύρνης και προέρχονταν από την Καππαδοκία. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ο Μποδοσάκης, μεγάλες προσωπικότητες που προσέφεραν πολλά στη χώρα και άφησαν και παρακαταθήκη με ιδρύματα πολιτισμού στον τόπο μας.
Θα κλείσω, γιατί ο Τσόρτσιλ έλεγε πως ένας ομιλητής πρέπει να εξαντλεί το θέμα, όχι το κοινό. Το ζήτημα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και Καταστροφής είναι ανεξάντλητο, αλλά δεν θέλω να σας εξαντλήσω περαιτέρω. Ευχαριστώ πολύ για την υπομονή σας. Και πάλι συγχαρητήρια στον Σύλλογο για τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλει».

MAXIMOS 3

MAXIMOS 2

MAXIMOS 4

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/otB9amwApkc

Read more...