Menu
A+ A A-
Μάξιμος Επιτροπή 1
 
Αθήνα, 22 Μαΐου 2020
 
Εισήγηση
Προέδρου της Επιτροπής Παρακολούθησης των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ),
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνεδρίαση της Επιτροπής, την οποία ενημέρωσε
ο Γ.Γ. του Υπουργείου Δικαιοσύνης κ. Πάνος Αλεξανδρής
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
 
Αρχίζει η συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Παρακολούθησης των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αντικείμενο της ημερήσιας διάταξης της σημερινής συνεδρίασης είναι η ενημέρωση των μελών της Επιτροπής μας από τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,  κ . Πάνο Αλεξανδρή.
Πριν δώσω το λόγο στον Γενικό Γραμματέα, επιτρέψτε μου να πω ότι η πλανητική έκρηξη της πανδημίας του κορωνοϊού οδήγησε στη λήψη έκτακτων μέτρων -και όπως ξέρετε και η συνεδρίαση της Επιτροπής μας είναι η πρώτη από τη λήψη τέτοιων μέτρων και στο Κοινοβούλιο. Ελήφθησαν τέτοια μέτρα έκτακτα σε όλα σχεδόν τα κράτη με σκοπό την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της διάδοσης της ασθένειας και της περίθαλψης των νοσηλευτών.
Στο πλαίσιο αυτό μοιραία υπήρξε σοβαρός περιορισμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως αυτό της ελεύθερης μετακίνησης, της ελεύθερης συνεύρεσης σε κλειστούς και σε ανοικτούς χώρους, της εκδήλωσης της θρησκευτικής πίστης σε χώρους λατρείας, της αναστολής των εκπαιδευτικών λειτουργιών, της ανεμπόδιστης ψυχαγωγίας, της μετακίνησης εντός του κράτους και εκτός αυτού.
Βεβαίως, το εύρος των μέτρων, ο τρόπος εφαρμογής τους, και ο φόβος της διάρκειας ισχύος τους, αλλά και η καταστολή και η λογοκρισία σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σε κάποιες χώρες, έχουν προκαλέσει ευλόγως τις αντιδράσεις της κοινωνίας των πολιτών αλλά και διεθνών θεσμών που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Αναφέρω χαρακτηριστικά ότι η Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κ. Μισέλ Μπατσελέτ επισήμανε ότι "Με δεδομένη την έκτακτη φύση της κρίσης, είναι ξεκάθαρο ότι οι χώρες έχουν ανάγκη επιπλέον εξουσίες για να την αντιμετωπίσουν. Ωστόσο, αν δε γίνεται σεβαστό το κράτος δικαίου, η υγειονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης κινδυνεύει να μετατραπεί σε καταστροφή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι επιβλαβείς επιπτώσεις της οποίας θα ξεπεράσουν χρονικά κατά πολύ την ίδια την πανδημία".
Ταυτόχρονα, υπάρχουν καταγγελίες ότι από την εμφάνιση της επιδημίας στην Κίνα στα τέλη του 2019 έχουν καταγραφεί πάνω από 130 περιστατικά προσβολής των δικαιωμάτων του Τύπου σε όλο τον κόσμο και σχεδόν 40 δημοσιογράφοι συνελήφθησαν ή έχει ασκηθεί δίωξη σε βάρος τους επειδή αμφισβήτησαν τον τρόπο διαχείρισης της πανδημίας από τις χώρες τους ή τον επίσημο απολογισμό του αριθμού των κρουσμάτων και των θανάτων.
Ανησυχητική, επίσης, είναι η αύξηση που παρατηρείται σε φαινόμενα ενδοικογενειακής βίας, που η αναγκαστική καραντίνα πολλαπλασίασε, καθώς οι γυναίκες που την υπέστησαν βρέθηκαν εγκλωβισμένες στην οικία τους.
Ένα ακόμη πρόβλημα που διαπιστώθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας, ήταν η αύξηση των fake news, των παραπλανητικών ή ψευδών ειδήσεων, σχετικά με την πραγματική φύση της ασθένειας.
Όπως τόνισε και ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ "Οι παραπλανητικές ή ψευδείς πληροφορίες μπορούν να θέσουν τη ζωή σε κίνδυνο. Είναι επομένως πολύ σημαντικό να καταπολεμήσουμε δραστικά την παραπληροφόρηση με διαφανή, έγκαιρη και τεκμηριωμένη επικοινωνία και με τον τρόπο αυτό να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα των κοινωνιών μας".
Αυτό το φαινόμενο το βλέπουμε και στην Ελλάδα, όπου την περίοδο της πανδημίας είχαμε στο διαδίκτυο σωρεία συνωμοσιολογιών, θεωριών, που με πρόσχημα την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιχείρησαν να υπονομεύσουν τα μέτρα ασφάλειας για τη δημόσια υγεία, κάτι που αν πετύχαινε θα είχε δραματικές συνέπειες, ανάλογες με εκείνες της Ιταλίας ή της Ισπανίας.
Οι συγκεντρώσεις σε πλατείες χωρίς κανένα μέτρο ασφάλειας, στο όνομα της ελευθερίας συναθροίσεων, ήταν τελικά πράξη ελευθερίας ή πράξη ανευθυνότητας που έθετε σε κίνδυνο τη ζωή όχι μόνον των παρευρισκόμενων αλλά και των οικείων τους, που πιθανόν να είναι πιο ευπαθείς από τους ίδιους;
Ένα ακόμη ζήτημα που προκάλεσε πολλή συζήτηση ήταν η τοποθέτηση καμερών στις αίθουσες διδασκαλίας ώστε να μπορούν να συμμετέχουν στο μάθημα και οι μαθητές που δεν μπορούν να παραβρεθούν. Επ’ αυτού υπήρξε εκατέρωθεν ενδιαφέρουσα επιχειρηματολογία κατά πόσο το μέτρο αυτό σε έκτακτες περιστάσεις είναι επιβεβλημένο ή μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση προσωπικών δεδομένων άρα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Εν γένει, σε ότι αφορά τη χώρα μας, θεωρώ –προσωπική κρίση διατυπώνω- ότι το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν κινδύνευσαν, ούτε κινδυνεύουν. Οι πολίτες συνειδητά τήρησαν τα προληπτικά μέτρα που έλαβε η πολιτεία, γνωρίζοντας ότι αυτήν την περίοδο αυτό που προέχει είναι η διασφάλιση του υπέρτατου αγαθού της υγείας.
Όπως επισήμανε και ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου κ. Ξενοφών Κοντιάδης, “η συλλογική μάχη κατά της πανδημίας διεξάγεται χωρίς να προκαλούνται παραβιάσεις της συνταγματικής νομιμότητας”.
Ίσως, θα μπορούσε, αν δεν έχετε αντίρρηση, να υπάρξει μια ειδική συνεδρίαση της Επιτροπής μας για το ζήτημα αυτό, του περιορισμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε καιρούς πανδημίας.
Η επόμενη, ωστόσο, συνεδρίαση της Επιτροπής θα είναι την ερχόμενη εβδομάδα με προσκεκλημένο τον Αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών, αρμόδιο για τα ευρωπαϊκά θέματα, κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, προκειμένου να συζητήσουμε για τις προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης. 
Μετά από αυτή την εισαγωγή να δώσω τον λόγο στο Γ. Γραμματέα του υπουργείου Δικαιοσύνης κ. Αλεξανδρή γα να μας ενημερώσει για τις υποθέσεις που αφορούν στο υπουργείο Δικαιοσύνης και εκκρεμούν στο ΕΔΔΑ.
Όπως έχουμε ξανατονίσει δεν τιμά την εικόνα της χώρας το γεγονός ότι συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που φιγουράρουν ψηλά στη λίστα με τις εκκρεμείς υποθέσεις των προσφυγών στο ΕΔΔΑ. Άρα, μεγαλυτέρα αξία θα είχε να ακούσουμε πού οφείλονται οι πολλές υποθέσεις ελληνικού ενδιαφέροντος στο ΕΔΔΑ και τι προτίθεται να κάνει το υπουργείο Δικαιοσύνης για να αντιμετωπισθεί αυτή η άσχημη εικόνα.
Θυμίζω ότι ο πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο κ. Χαλκιάς, κατά την ενημέρωσή της Επιτροπής μας είχε δεσμευτεί να ετοιμάσει σχέδιο νόμου που θα θεραπεύει τις περισσότερες των περιπτώσεων των προσφυγών στο ΕΔΔΑ που οφείλονται στην απουσία ένδικου μέσου.
Και μάλιστα, αν μέχρι τότε δεν υπάρξει πρωτοβουλία των αρμόδιων υπουργείων είχαμε εκφράσει την βούληση τα μέλη της Επιτροπής μας να συνυπογράψουμε την σχετική πρόταση νόμου που θα μας εισηγηθεί ο πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Με αυτές τις εισαγωγικές σκέψεις τον λόγο έχει ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ο κ. Πάνος Αλεξανδρής».
 
Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/0YfMzL7xbcs
 
back to top