Menu
A+ A A-

kalatsevromaikaΕορτασμοί για την ημέρα μνήμης της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού σήμερα και θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αν έχουν απομείνει Ρωμιοί στον Πόντο. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών, θεωρητικά δεν υπάρχουν Πόντιοι στον ιστορικό Πόντο. Ωστόσο, τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα.

Κριτήριο για την ανταλλαγή των πληθυσμών στη συνθήκη της Λοζάνης ήταν το θρήσκευμα και όχι η γλώσσα. Έτσι ήρθαν στην Ελλάδα τουρκόφωνοι ορθόδοξοι Ρωμιοί από την Καππαδοκία, που στην διάρκεια της μακράς δουλείας των έξι αιώνων έχασαν την ελληνική λαλιά. Στον Πόντο, όμως παρατηρήθηκε το φαινόμενο των κρυπτοχριστιανών. Χιλιάδες ήταν οι Πόντιοι που φαινομενικά ασπάστηκαν το μωαμεθανισμό είτε υπό πίεση είτε εκούσια προσβλέποντας στα προνόμια των μουσουλμάνων. Πολλοί από αυτούς όταν άρχισε η φιλελευθεροποίηση της οθωμανικής αυτοκρατορίας έσπευσαν να δηλώσουν ότι είναι χριστιανοί. Με την έναρξη των βαλκανικών πολέμων, όμως, αρκετοί, λόγω της έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ανέστειλαν την αποκάλυψη της πραγματικής τους πίστης, φοβούμενοι την οργή των μουσουλμάνων. Έτσι, δεν επετράπη σε αυτούς του Ποντίους να έρθουν στην Ελλάδα, παρά τα αλλεπάλληλα αιτήματά τους, ακόμη και κατά την υπογραφή του συμφώνου της ελληνοτουρκικής φιλίας το 1930.

Το 1989 συμμετέχοντας σε ένα πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών βρέθηκα στην Κωνσταντινούπολη, φιλοξενούμενος σε φοιτητική εστία που προορίζονταν για κοιτώνας του ΝΑΤΟ. Εκεί δοκίμασα έκπληξη μια μέρα όταν μου σύστησαν Τούρκο φοιτητή «που μιλάει ρωμαίικα σαν κι’ εσένα». Ο φοιτητής που κατάγονταν από τη Ριζούντα, απ’ όπου έλκει καταγωγή και ο Ερτογάν, άρχισε να μου μιλά ποντιακά. Όποιος γνωρίζει αρχαία ελληνικά μπορεί να τα καταλάβει, καθώς τα ποντιακά διατηρούν τα περισσότερα στοιχεία της γλώσσας των προγόνων μας.

Η έκπληξη ήταν εξίσου μεγάλη και για τον Πόντιο φοιτητή που θεωρούσε ότι θα καταλάβαινα κάθε του λέξη, καθώς πίστευε ότι στην Ελλάδα μιλούμε όλοι τη γλώσσα των παππούδων του. Τι εθνική συνείδηση έχουν αυτοί οι εναπομείναντες Πόντιοι στον ιστορικό Πόντο είναι ένα ερώτημα. Ίσως γι’ αυτό ακόμη και σήμερα διώκονται στην Τουρκία όσοι γράφουν για την ιδιαίτερη κουλτούρα των Ποντίων ως υπονομευτές της εθνικής ακεραιότητας της Τουρκίας.

Ο κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι Βουλευτής Λαρίσςη της Νέας Δημοκρταίας, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής των Ελλήνων.

back to top