Menu
A+ A A-

Μάξιμος Επιτρ. Σωφρονιστικού 1

Αθήνα, 16 Απριλίου 2019

Ομιλία
Τομεάρχη Προστασίας του Πολίτη της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτή Λαρίσης,
κ. Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Σωφρονιστικού Συστήματος,
με θέμα ημερήσιας διάταξης: «Συνθήκες κράτησης στα Αστυνομικά Τμήματα»

 

«Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Δε μπόρεσα να είμαι από την αρχή της συνεδρίασης γιατί στην Ολομέλεια της Βουλής, την ίδια ώρα, πραγματοποιούνταν το πολιτικό μνημόσυνο για τον πρώην Πρόεδρο της Βουλής, Δημήτρη Σιούφα, έναν άνθρωπο του μέτρου, που δυστυχώς όλο και εκλείπει στις μέρες μας. Ήμουν παρών γιατί τον θεωρώ πολιτικό μου δάσκαλο.
Δεν είχα, λοιπόν, την ευκαιρία να ακούσω τους καλεσμένους μας, αλλά επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με μια γενική παρατήρηση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το σωφρονιστικό σύστημα στη χώρα μας νοσεί και νοσεί επικινδύνως. Τα κρούσματα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, με τελευταίο αυτό της μαστίγωσης σωφρονιστικού υπαλλήλου από κρατούμενους σε σωφρονιστικό κατάστημα, καταδεικνύουν ότι έχουμε εδώ και καιρό διαβεί τον Ρουβίκωνα και η κατάσταση μοιάζει πολλές φορές να είναι εκτός ελέγχου.
Αυτές δεν είναι δικές μου εκτιμήσεις, τα λένε οι ίδιοι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, οι οποίοι ομολογούν ότι τα περιστατικά βίας είναι πολύ περισσότερα από αυτά που μαθαίνουμε και ότι η υπηρεσία αδυνατεί να προστατεύσει τους αδύναμους κρατούμενους, γιατί υπάρχουν συχνά και πολλά περιστατικά βίας μεταξύ κρατουμένων και συμμοριών που δρουν εντός των καταστημάτων.
Αν ισχύουν τα ανεπίσημα στοιχεία που διέρρευσαν, υπήρχαν σχετικά δημοσιεύματα και στον “Ελεύθερο Τύπο” τις προηγούμενες μέρες, από το 2015 έως το 2018, έχασαν τη ζωή τους στις ελληνικές φυλακές 146 άνθρωποι. Νομίζω ότι το νούμερο και μόνο αρκεί για να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος του προβλήματος.
Δυστυχώς, κυρία Πρόεδρε, η ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας, μεγάλο μέρος της οποίας είναι εισαγόμενο και η έλλειψη σύγχρονων σωφρονιστικών καταστημάτων, έχει οδηγήσει στη γενίκευση νοσηρών φαινομένων.
Απότοκο αυτής της συνθήκης είναι και η μετατροπή των κρατητηρίων των αστυνομικών τμημάτων -ζήτημα που μας απασχολεί στη σημερινή συνεδρίαση- σε αποθήκες κρατουμένων.
Είναι γεγονός ότι οι υποδομές των αστυνομικών κρατητηρίων διαμορφώθηκαν εξαρχής για την κράτηση ατόμων για πολύ μικρά χρονικά διαστήματα, είτε και κατά την προδικασία είτε σε περίπτωση μεταγωγής, βραχείας κράτησης. Για τον λόγο αυτό δεν προσομοιάζουν προς τα καταστήματα κράτησης, ούτε εξασφαλίζουν συνθήκες σταθερής διαβίωσης, αλλά μόνο απολύτως προσωρινής και μόνο παραμονής, όπως ορίζεται ρητά και ξεκάθαρα από τις κείμενες διατάξεις. Για τους λόγους αυτούς δεν μπορούν να διασφαλιστούν οι κατάλληλες συνθήκες για να προστατευθούν τα θεμελιώδη δικαιώματα των κρατουμένων.
Παρόλα αυτά, όμως, οι χώροι κράτησης των αστυνομικών τμημάτων έχουν μετατραπεί σε ιδιότυπες φυλακές. Το επισημαίνει, μάλιστα και η Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης. Είναι μια πρόσφατη σχετική έκθεση, που μιλάει για ακατάλληλες συνθήκες κράτησης και κακομεταχείριση των κρατουμένων μεταναστών στην Ελλάδα.
Γεγονός είναι ότι στα αστυνομικά τμήματα της ΓΑΔΑ και της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης της Θεσσαλονίκης καταγράφεται σε καθημερινή βάση υπερδιπλάσιος αριθμός κρατουμένων απ' αυτόν που έχουν σχεδιαστεί να φιλοξενούν, ενώ στη διεύθυνση αλλοδαπών έχουν χρησιμοποιηθεί χώροι μέχρι και στα υπόγεια για να στοιβαχθούν όπως όπως οι κρατούμενοι.
Η κατάσταση είναι δραματική στα περισσότερα αστυνομικά τμήματα της πρωτεύουσας, που με την ιδιότητα του Τομεάρχη Προστασίας του Πολίτη της Ν.Δ. έχω επισκεφθεί. Πρόσφατα, μετά το χτύπημα που έλαβε χώρα στο αστυνομικό τμήμα της Ακρόπολης διαπιστώσαμε ότι εκεί δεν λειτουργεί καν κρατητήριο και οι προσαχθέντες φυλάσσονταν στους διαδρόμους του αστυνομικού τμήματος.
Σε κέντρα κράτησης ο αριθμός κρατουμένων είναι πολλαπλάσιος του αριθμού που προβλέπεται για τις εγκαταστάσεις αυτές. Το αποτέλεσμα είναι οι αξιωματικοί υπηρεσίας και οι σκοποί των αστυνομικών τμημάτων να είναι επιφορτισμένοι με τη φύλαξη των κρατουμένων και με ό,τι αυτή συνεπάγεται, δηλαδή τη σίτιση, τις μεταγωγές σε νοσοκομεία, την εκτέλεση ιατρικών συνταγών, τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και άλλα καθήκοντα, ξένα βεβαίως, με τον σκοπό και την αποστολή της αστυνομίας καθώς και τον ρόλο των αστυνομικών.
Είναι ευνόητο ότι το σημαντικότερο πρόβλημα που προκύπτει από τον υπερπληθυσμό των κρατουμένων είναι αυτό της υγιεινής. Οι χώροι των αστυνομικών κρατητηρίων δεν αερίζονται επαρκώς, δεν καθαρίζονται και δεν απολυμαίνονται συχνά, με αποτέλεσμα να αποτελούν σοβαρή εστία μικρόβιων, ιών, βλαπτικών για τον άνθρωπο μικροοργανισμών. Η ανάπτυξη των οποίων βεβαίως ευνοείται από τη μακρά παραμονή μεγάλου αριθμού κρατουμένων, πολλοί από τους οποίους παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες, είναι τοξικομανείς κτλ.
Το περιβάλλον αυτό είναι επικίνδυνο επίσης για τους αστυνομικούς που καλούνται να εργαστούν υπό αντίξοες συνθήκες, που απειλούν και τη δική τους υγεία.
Κυρία Πρόεδρε,
Αυτές οι τριτοκοσμικές εικόνες των κρατητηρίων αναμφίβολα δεν τιμούν τη χώρα, ούτε το σωφρονιστικό σύστημα, ούτε την απόδοση δικαιοσύνης. Νομίζω ότι χρειάζονται μέτρα μακράς πνοής, ένας μακροχρόνιος σχεδιασμός για να αντιμετωπιστούν αυτά γιατί τα περισσότερα αστυνομικά τμήματα, δυστυχώς, δεν είναι ιδιόκτητα της αστυνομίας -όπου έχουν γίνει καινούργια αστυνομικά μέγαρα οι συνθήκες είναι πολύ καλύτερες.
Μιλούμε για κτίρια τα οποία δεν προορίζονταν να γίνουν αστυνομικά τμήματα, έγιναν κατάλληλες διαρρυθμίσεις σε άλλες εποχές. Προέκυψαν όλα αυτά τα γεγονότα τις τελευταίες δεκαετίες με την έλευση και εισαγόμενης εγκληματικότητας και δεν μπορούν να ανταποκριθούν ούτε στον αριθμό, το μέγεθος των κρατουμένων, ούτε βεβαίως και στις συνθήκες γιατί δεν πληρούν ως υποδομές τις προϋποθέσεις.
Χρειάζεται, λοιπόν, ένας μακροχρόνιος σχεδιασμός και μέτρα μακράς πνοής, όπως είπα, για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Λύση του προβλήματος δεν είναι νόμοι τύπου Παρασκευόπουλου με αποσυμφόρηση των φυλακών και των κρατητηρίων με όποιο τίμημα, με εγκληματίες κάθε είδους που απλά με την αποφυλάκισή τους ανακυκλώνουν και πάλι το έγκλημα.
Σας ευχαριστώ».

 Μπορείτε να δείτε την παρέμβαση του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://youtu.be/UOBse4jX4do

back to top