Menu
A+ A A-

MAXIMOS GALLOI 1

Αθήνα, 2 Ιουνίου 2021

 

Εισαγωγική Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνάντηση Ελλήνων και Γάλλων Βουλευτών για το νέο σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου

 

Το μεταναστευτικό- προσφυγικό ζήτημα συνιστά ένα από τα μείζονα προβλήματα για την Ευρώπη. Είναι ένα θέμα που επηρεάζει καταλυτικά την ζωή των ευρωπαϊκών κοινωνιών, τις εσωτερικές πολιτικές διεργασίες αλλά και τις σχέσεις των κρατών μελών.
Από την ορθή αντιμετώπισή του εξαρτάται η συνοχή της Ένωσης αλλά εν τέλει και η πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και η διατήρηση και εμβάθυνση των δημοκρατικών κατακτήσεων της Ευρώπης.
Τα όσα έχουμε ζήσει τα τελευταία χρόνια σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα και η Γαλλία, δεν μπορεί παρά να μας ανησυχούν.
Φαινόμενα που σχετίζονται με το μεταναστευτικό όπως αφενός της ξενοφοβίας και του ρατσισμού και αφετέρου της ισλαμικής κυρίως ριζοσπαστικοποίησης δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, στο οποίο θα πρέπει να απαντήσουμε συνεκτικά και ολοκληρωμένα.
Για ένα μακρύ διάστημα στην Ευρώπη υπήρξε μια γραμμή μεγάλης ανοχής στην εισροή όχι μόνον προσφυγικών αλλά και μεταναστευτικών πληθυσμών, με στόχο την ενίσχυση του εργατικού δυναμικού των χωρών της Ένωσης, και την προσδοκία ενσωμάτωσής τους στις πολυπολιτισμικές κοινωνίες που οραματιζόταν.
Δυστυχώς, οι προσδοκίες δεν επιβεβαιώθηκαν, καθώς η οικονομική κρίση συμπίεσε την ευημερούσα προηγουμένως ευρωπαϊκή μεσαία τάξη, ενώ, ιδιαίτερα, μεγάλος αριθμός μεταναστών μουσουλμανικού θρησκεύματος δεν θέλησε να προσαρμοστεί στις ευρωπαϊκές αξίες και συμπεριφορές, αλλά επεδίωξε να επιβάλει τις δικές του.
Σε κάθε περίπτωση, το μεταναστευτικό και το προσφυγικό είναι ζητήματα που δεν πρόκειται να λήξουν σύντομα.
Η δημογραφική έκρηξη στον πρώην τρίτο κόσμο, προκαλεί ταυτόχρονα την ανάγκη για αναζήτηση καλύτερης τύχης στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στην ευρωπαϊκή γη της επαγγελίας. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που παρατηρείται διαχρονικά στην ανθρωπότητα, από τα πρώτα της βήματα.
Ταυτοχρόνως, οι ποικίλες κοινωνικές, θρησκευτικές, φυλετικές διακρίσεις ή οι διακρίσεις λόγω σεξουαλικής ταυτότητας ωθούν μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες στον δρόμο της προσφυγιάς, ελπίζοντας σε ένα κοινωνικό περιβάλλον όπου θα νοιώθουν περισσότερο προστατευμένοι.
Τέλος είναι και οι πρόσφυγες από περιοχές πολεμικών συγκρούσεων, όπου εκτός των καταστροφών και του φόβου της απώλειας της ζωής από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις υπεισέρχεται και ο κίνδυνος των διώξεων για λόγους εθνοτικού μίσους ή θρησκευτικής μισαλλοδοξίας.
Δυστυχώς, εδώ πρέπει να επισημάνουμε τις ευθύνες που έχει η ΕΕ, η οποία, μη διαθέτοντας μια ενιαία και σαφή εξωτερική πολιτική, επέτρεψε την έκρηξη και διάχυση πολέμων με αυτά τα καταστροφικά αποτελέσματα. Αναφέρομαι ιδιαίτερα στο ζήτημα της Συρίας, απ’ όπου προέρχονται εκατομμύρια πρόσφυγες που έχουν έλθει στην Ευρώπη, ή που βρίσκονται σε όμορες με την Συρία χώρες.

Αναμφίβολα, αν θέλουμε να δούμε την ριζική αντιμετώπιση του ζητήματος, θα πρέπει εκτός από τις συνέπειες των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών να σκύψουμε με μεγαλύτερο ενδιαφέρον στις ρίζες του φαινομένου.
Να δούμε πώς η Ευρώπη θα στηρίξει ουσιαστικά τις διαδικασίες ειρήνευσης των περιοχών που πλήττονται από πολεμικές διαμάχες. Πώς θα μπορέσουν οι πρόσφυγες να επιστρέψουν ασφαλείς στις εστίες τους. Πώς θα επιβάλουμε την τήρηση των βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων, της ελευθερίας και του σεβασμού της προσωπικότητας όλων των ανθρώπων. Πώς θα συνδράμουμε οικονομικά, ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες υποδομές που θα επιτρέψουν την οικονομική ανάπτυξη για όλους τους κατοίκους χωρίς διακρίσεις.
Το κεφάλαιο αυτό της αναπτυξιακής βοήθειας στις χώρες καταγωγής των μεταναστών θεωρώ ότι θα μπορούσε να είχε μια πιο εκτενή περιγραφή, πιο συγκεκριμένους στόχους και υψηλότερη ιεράρχηση στο νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο.
Οπωσδήποτε, το γεγονός ότι η Ευρώπη αντιλαμβάνεται πως το Σύμφωνο χρειάζεται επικαιροποίηση είναι κατ’ αρχάς μια θετική αντίδραση. Για να είναι όμως και αποτελεσματική θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν τις πραγματικές ανάγκες των κρατών-μελών, όλων των κρατών μελών, και μάλιστα όχι ως συμβιβασμό διαφορετικών συμφερόντων, αλλά με βάση την επικράτηση της αρχής της αλληλεγγύης. Οποιαδήποτε προσέγγιση που διαχωρίζει τα κράτη μέλη σε δύο κατηγορίες είναι απαράδεκτη και υπονομεύει την ενότητα της ΕΕ.
Δεν νοείται από την μία να βρίσκονται τα κράτη της πρώτης γραμμής, των συνόρων της Ευρώπης, που αναλαμβάνουν το κύριο βάρος των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, και μάλιστα υποχρεωτικά, ως εύλογο ανθρωπιστικό χρέος, και από την άλλη των υπολοίπων κρατών που από τα μετόπισθεν αρνούνται να μοιρασθούν αναλογικά τον αριθμό των εισερχομένων, αλλά περιορίζονται στην οικονομική ενίσχυση των καρτών της πρώτης γραμμής.
Κανένα κράτος-μέλος δεν θέλει για τον εαυτόν του να μετατραπεί σε μια νήσος Έλις της Ευρώπης.
Για την Ελλάδα, αγαπητοί συνάδελφοι, το σημείο αυτό είναι απόλυτα ουσιώδες. Βιώσαμε το προηγούμενο διάστημα την άρνηση αρκετών χωρών που αρνούνταν την υποδοχή ακόμη και λίγων ασυνόδευτων ανηλίκων.
Η χώρα μας, όμως, όπως γνωρίζετε βρίσκεται στο σταυροδρόμι της Δύσης με την Ανατολή, στα σύνορα Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει.
Και ταυτόχρονα έχουμε έναν γείτονα κυριολεκτικά ανεξέλεγκτο, την Τουρκία, η οποία έχει εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό.
Κατά τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2020 όλος ο πλανήτης είδε την προσπάθεια οργανωμένης εισόδου στο ελληνικό έδαφος δεκάδων χιλιάδων μεταναστών, που καθοδηγούνταν από την τουρκική στρατοχωροφυλακή. Το ίδιο συνέβη και λίγο αργότερα στα νερά του Αιγαίου. Χάρη και στην αμέριστη βοήθεια των δυνάμεων της FRONTEX και των κρατών-μελών της ΕΕ που μας συμπαραστάθηκαν, οι προσπάθειες απέτυχαν. Όμως, από την πλευρά της γείτονος συνεχίζουμε να μην έχουμε την αναμενόμενη συνεργασία.
Η Άγκυρα αρνείται να εφαρμόσει τη Συμφωνία Επανεισδοχής ΕΕ-Τουρκίας για την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών.
Έχει σταματήσει την εφαρμογή του διμερούς Ελληνοτουρκικού Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής, επικαλούμενη την άρνηση της Ελλάδας να εκδώσει 8 ανώτατους αξιωματικούς που θεωρεί ότι συμμετείχαν στην απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016, οι οποίοι ζήτησαν και έλαβαν καθεστώς διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα, λόγω κινδύνου δίωξης και απάνθρωπης μεταχείρισης στην Τουρκία.
Κατηγορεί ανυπόστατα την Ελλάδα αλλά και την FRONTEX για παράνομες επαναπροωθήσεις, που δεν έχουν αποδειχθεί σε καμία περίπτωση.
Αντιθέτως, υπάρχουν καταγεγραμμένα επεισόδια με πλοιάρια της τουρκικής ακτοφυλακής που συνοδεύουν βάρκες με μετανάστες εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Τέλος, με την κατάργηση της βίζας και την χορήγηση πάμφθηνων εισιτηρίων για ταξίδι στην Τουρκία από χώρες της Αφρικής, συγκεντρώνονται χιλιάδες μετανάστες στα τουρκικά παράλια, όπως πρόσφατα συνέβη με μετανάστες από τη Σομαλία.

Αγαπητοί συνάδελφοι,
Νομίζω ότι συμφωνούμε ότι το μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα απαιτεί μια συνεκτική και ολοκληρωμένη νέα ευρωπαϊκή μεταναστευτική και προσφυγική πολιτική.
Το νέο Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο μπορεί να επιτελέσει έναν θετικό ρόλο, που θα καλύπτει και τις βασικές αρχές του ανθρωπισμού που διέπουν την ΕΕ αλλά και την αρχή της αλληλεγγύης. Για αυτό τον λόγο και πιστεύω πως θα πρέπει να διατυπωθούν με σαφήνεια 4 αρχές:
Α. Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών δεν θα είναι προαιρετική και δεν θα επαφίεται στην καλή θέλησή τους. Η μετεγκατάσταση πρέπει να προβλέπεται ότι θα γίνεται με βάση πληθυσμιακά κριτήρια, με συγκεκριμένα μέτρα-ποινές στην περίπτωση άρνησης συμμόρφωσης.
Β. Ο έλεγχος για όσους επιθυμούν να εισέλθουν στο έδαφος της ΕΕ να γίνεται πριν εισέλθουν σε αυτό (pre-entry screening), σε ειδικά σημεία, όπου θα προσέρχονται οι επιθυμούντες να υποβάλουν αίτημα ασύλου.
Γ. Η Ευρώπη θα πρέπει να συνάψει συμφωνίες για επιστροφές με τρίτες χώρες, οι οποίες θα βασίζονται στην αρχή “more for more and less for less”. Οι ρήτρες για επιστροφές και επανεισδοχή θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα όλων των συμφωνιών της ΕΕ με τρίτες χώρες για αναπτυξιακή ή εμπορική συνεργασία.
Δ. Να προβλέπεται η δυνατότητα του κράτους-μέλους να ορίσει μονομερώς την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, ειδικά όταν τίθεται ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Τις θέσεις μας αυτές από πλευράς του κοινοβουλίου και ιδιαίτερα της Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, στην οποία έχω την τιμή να προεδρεύω, τις καθιστούμε σαφείς σε όλες τις αντιπροσωπείες των Ευρωπαίων κοινοβουλευτικών που μας επισκέπτονται στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Μετανάστευση και το Άσυλο.
Ευελπιστώ ότι η ΕΕ θα αποδείξει και στο πεδίο του προσφυγικού/μεταναστευτικού πως μπορεί να προχωρήσει με σταθερά βήματα στην ολοκλήρωσή της, έτσι όπως την οραματίστηκαν σπουδαίοι πολιτικοί ηγέτες, όπως ο Ντε Γκολ, ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, ή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που πριν ακριβώς 40 χρόνια με τη συμβολή και των Γάλλων φίλων μας κατέστησε την Ελλάδα μέλος της τότε ΕΟΚ, κάνοντας τα σύνορα της χώρας μας και σύνορα της Ευρώπης.

MAXIMOS GALLOI 3

MAXIMOS GALLOI 4

back to top