Menu
A+ A A-

ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ βουλη new

Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2021

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου
στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Σωφρονιστικού Συστήματος
και λοιπών Δομών Εγκλεισμού Κρατουμένων
με θέμα ημερήσιας διάταξης: «Εκπαίδευση κρατουμένων».

«Κύριε πρόεδρε,

Να ευχαριστήσω καταρχήν την κ. Παπανικολάου και την κ. Απειρανθίτου για την ενημέρωση που μας παρείχαν.
Οι συνθήκες του σωφρονιστικού μας συστήματος είναι ένα σοβαρότατο ζήτημα και δικαίως η επιτροπή μας εστιάζει σε αυτό και με επί τόπου επισκέψεις στα σωφρονιστικά καταστήματα.
Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια αλματώδης αύξηση των κρατουμένων, αλλά και της φύσεως των παραβάσεων και εγκλημάτων που διαπράττονται από όσους εκτίουν ποινές στις ελληνικές φυλακές.
Ο ραγδαία μεταβαλλόμενος κόσμος μας, η ευκολία των μετακινήσεων μεταξύ των κρατών, η κατάρρευση παλαιών σταθερών αξιών, η αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων, είναι παράγοντες που προκαλούν τον πολλαπλασιασμό των ανθρώπων που βρίσκονται εντός των φυλακών. Όπως ξέρετε είναι σε διαβούλευση οι αλλαγές στους Κώδικες, που χαρακτηρίζονται από την αυστηροποίηση των ποινών -επιβεβλημένη σε πολλές περιπτώσεις.
Ταυτόχρονα, όμως, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι βασικός σκοπός της ποινής δεν είναι αυτή καθ΄ αυτή η τιμωρία αλλά η προσπάθεια σωφρονισμού και η προετοιμασία επανένταξης του κρατούμενου στην κοινωνία.
Για τον λόγο αυτό η εκπαιδευτική δραστηριότητα εντός των σωφρονιστικών καταστημάτων διαδραματίζει έναν πρωτεύοντα ρόλο. Ιδιαίτερα όταν αφορά την απόκτηση δεξιοτήτων, οι οποίες μπορούν να αποβούν επωφελείς για τον εκπαιδευόμενο κρατούμενο μετά την αποφυλάκισή του, ανοίγοντάς του προοπτικές για την αγορά εργασίας.
Διότι η επαγγελματική αποκατάσταση συνιστά την ιδανικότερη προστασία από τον κίνδυνο του στιγματισμού, της περιθωριοποίησης, της αυτοπαραίτησης, του συναγελασμού με κύκλους της παρανομίας και της διολίσθησης σε παράνομες ή και εγκληματικές ενέργειες.
Θα έλεγα, μάλιστα, ότι ο κίνδυνος αυτός ελλοχεύει και εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων, όπου συχνά πληροφορούμαστε ότι δρουν εγκληματικές συμμορίες, ενίοτε συντονίζοντας παράνομες δραστηριότητες εκτός των φυλακών.
Θέλουμε, επομένως, ανθρώπους που με την αποφυλάκισή τους να διαθέτουν αυτοεκτίμηση και χρήσιμες γνώσεις ώστε να κάνουν μια νέα αρχή στη ζωή τους.
Ευτυχώς, τα δείγματα από την λειτουργία τέτοιων δομών είναι ιδιαίτερα θετικά. Μνημονεύω το εξαιρετικό έργο που γίνεται στις φυλακές της Λάρισας με το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας, μία επιτυχημένη πρωτοβουλία με πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα μέχρι σήμερα.
Μάλιστα, η επιτυχία του συγκεκριμένου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας στάθηκε η αφορμή να προταθεί εκ μέρους του συμβούλου-συντονιστή εκπαίδευσης κ. Γιώργου Τράντα η επέκταση του θεσμού με την πιλοτική λειτουργία ΕΠΑΛ, λυκειακών τάξεων Επαγγελματικού Λυκείου. Μια πρόταση που στοχεύει στην πληρέστερη επαγγελματική κατάρτιση των κρατουμένων, και άρα σε αύξηση των πιθανοτήτων της επαγγελματικής τους αποκατάστασης μετά την αποφυλάκισή τους.
Την ιδέα αυτή είχα την ευκαιρία να την μεταφέρω στην αρμόδια υπουργό Παιδείας, τόσο προφορικά, όσο και μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Παρότι, όμως, έτυχε κατ’ αρχήν θετικής υποδοχής, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία επίσημη ενημέρωση.
Νομίζω, λοιπόν, ότι συζητώντας για την βελτίωση των όρων εκπαίδευσης των κρατουμένων, θα πρέπει να εξετάσουμε ως Επιτροπή και την αξία της πιλοτικής λειτουργίας ΕΠΑΛ στα σωφρονιστικά καταστήματα.

Κύριε πρόεδρε,

Πέρυσι τέτοιον καιρό που συζητούσαμε την ετήσια Έκθεση της Επιτροπής είχα εισηγηθεί ως Διακομματική Επιτροπή να επισκεφθούμε την υπουργό Παιδείας και να της παρουσιάσουμε το μέρος της Έκθεσης που αφορά στην εκπαίδευση ως τμήμα της σωφρονιστικής πολιτικής. Η απάντηση ήταν ότι η Έκθεση διαβιβάζεται αρμοδίως και λαμβάνουν γνώση τα αρμόδια υπουργεία. Φοβούμαι, όμως, ότι δεν τυγχάνει της δέουσας προσοχής.

Δυστυχώς, διαχρονικά τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας είναι σε δεύτερη μοίρα ως φτωχοί συγγενείς της εκπαίδευσης, ίσως γιατί κάποιοι δεν πιστεύουν στην αποτελεσματικότητά τους. Βεβαίως, πολλά μπορεί να βελτιωθούν αρκεί να υπάρχει ισχυρή βούληση.

Θα πρότεινα, λοιπόν, αφού δεν είναι σύνηθες η διακομματική επιτροπή να επισκέπτεται τους αρμόδιους υπουργούς για να τους παρουσιάσει τα αποτελέσματα της Έκθεσής της, να καλέσουμε την υπουργό Παιδείας στην Επιτροπή μας για να μας παρουσιάσει το όραμά της για τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας. Πως αξιολογεί το υπουργείο Παιδείας την έως τώρα λειτουργία τους; Τι θεωρεί ότι μπορεί να βελτιωθεί; Έχει κάποιο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση των όποιων αλλαγών; Προτίθεται -και πότε- να λειτουργήσει ΕΠΑΛ στα σωφρονιστικά καταστήματα;

Κύριε πρόεδρε,

Σε έναν κόσμο που αλλάζει με γοργούς ρυθμούς, η ανάγκη της δια βίου εκπαίδευσης και της κατάρτισης είναι εκ των ων ουκ άνευ για όλους, πόσο δε μάλλον για ανθρώπους που βρίσκονται αποκομμένοι από το κοινωνικό γίγνεσθαι. Πιστεύω, λοιπόν, ότι θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη η παρουσία της υπουργού Παιδείας στην Επιτροπή μας και προτείνω να αναλάβετε σχετική πρωτοβουλία.

Σας ευχαριστώ».

back to top