Ακούγοντας την είδηση της απώλειας του Ευγένιου Σπαθάρη ήρθε συνειρμικά στη μνήμη μου η εικόνα του μικρού παιδιού που ο παππούς δεν του χαλούσε το χατίρι και τον πήγαινε στην παράσταση του καραγκιόζη, που από νωρίς το απόγευμα διαλαλούσε με τα μεγάφωνά του στου δρόμους του χωριού ο τελάλης. «Σήμερον η παράσταση ο Μεγαλέξανδρος και ο κατηραμένος όφις». Η παράσταση δίνονταν στον καφενέ, που ήταν και μπακάλικο, κουρείο, αλλά και χώρος επίδοσης της αλληλογραφίας και των αγροτικών συντάξεων. Ο μπερντές στήνονταν μπροστά από τον πάγκο με τις κονσέρβες, τα καλαμαράκια και τις σαρδελομάνες για τα ούζα, που άθελά τους αποτελούσαν και αυτές μέρος του ντεκόρ της παράστασης. Το γέλιο άφθονο και αυθόρμητο και το τέλος προδιαγεγραμμένο. «Θα φάμε θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε».

Οι τίτλοι τέλους για το μεγάλο καραγκιοζοπαίχτη Ευγένιο Σπαθάρη είναι και η  τυπική αυλαία σε ένα τρόπο διασκέδασης των παιδιών, που διαφέρει πάρα πολύ με το σήμερα. Γενιές νεοελλήνων μεγάλωσαν με τον καραγκιόζη και αγάπησαν το θέατρο σκιών. Από τους τελευταίους παραδοσιακούς καραγκιοζοπαίχτες, ο Ευγένιος Σπαθάρης, αποτελεί εμβληματική μορφή για το θέατρο σκιών στην Ελλάδα.

Όπως ο Αριστοφάνης, έτσι και ο καραγκιόζης διαπαιδαγωγεί. Οι παραστάσεις έχουν και παιδευτικό ρόλο. Μέσα από το γέλιο καυτηριάζουν τα κακώς κείμενα και την κάθε μορφής αυθαιρεσία της εξουσίας. Πόσο διαφορετικά, όμως είναι σήμερα τα ακούσματα των παιδιών, τα παιχνίδια τους και ο τρόπος της διασκέδασής τους! Απορούμε πολλές φορές με τα όλο και αυξανόμενα κρούσματα παιδικής βίας. Συνήθως τα αποδίδουμε στους ρυθμούς της ζωής, που δεν μας αφήνουν όσο χρόνο θα θέλαμε για τα παιδιά μας. Άσχετος όμως με αυτά τα φαινόμενα παραβατικότητας των ανηλίκων δεν είναι και ο τρόπος διασκέδασης των παιδιών που εθίζονται στη βία, καθώς βομβαρδίζονται καθημερινά με εικόνες φρίκης, μέσα από DVD με πρωταγωνιστές τερατόμορφα όντα. Αυτός ο κόσμος των νέων τεχνολογιών όσο μαγικός, άλλο τόσο επικίνδυνος είναι για τα παιδιά αν δεν υπάρχει γονεϊκός έλεγχος.

Αφιερωμένη στη μάνα η σημερινή μέρα και η βουλή κάνει ειδική αναφορά στην ημερήσια διάταξή της. Μπράβο στον Πρόεδρο που το σκέφθηκε. Συνηθίζουμε, βεβαίως, να λέμε γι’ αυτές τις παγκόσμια καθιερωμένες μέρες τα τετριμμένα, προσθέτοντας ότι δεν πρέπει να θυμόμαστε τα τιμώμενα πρόσωπα ή γεγονότα μια φορά το χρόνο. Αν όμως δεν τα θυμόμαστε καθόλου μήπως είναι ακόμη χειρότερα;

Βλέποντας στο ημερολόγιο αυτή τη μέρα, κατά την οποία όλοι οφείλουμε να αναλογιστούμε αν ανταποδίδουμε στο ελάχιστο την αγάπη στη μητέρα μας, που δεν περιμένει τίποτα άλλο από εμάς παρά ένα μας χαμόγελο, μου ήρθε στο νου η γνωστή  τηλεοπτική διαφήμιση  που τελειώνει με τη φράση «για τη φουκαριάρα τη μάνα μου». Η ατάκα του Νίκου Ξανθόπουλου σε ταινία μελό του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, από εκείνες που έσπαγαν ταμεία στη δεκαετία του 1960, κάνει δεύτερη -και μάλιστα πιο επιτυχημένη- καριέρα ως σπονδυλωτή διαφήμιση. Το πόσο πετυχημένη είναι η διαφήμιση το αντιλαμβάνεται κανείς από τη συχνότητα που χρησιμοποιούμε πλέον στο λεξιλόγιό μας την έκφραση αυτή.

Συνηθίζουμε να «πυροβολούμε» τις ταινίες εκείνης της εποχής. Ωστόσο, οι ταινίες μελό της μετεμφυλιακής Ελλάδας, που σήμερα μάλλον προκαλούν θυμηδία στους νεότερους, εξέφραζαν τους καημούς, τα βάσανα, αλλά και τις ελπίδες ενός κόσμου ολόκληρου. Ενός κόσμου, που ταύτιζε τα δικά του πάθη, με τα πάθη στα οποία υποβάλλονταν ο πρωταγωνιστής και παρηγορούνταν με το happy end που συνήθως ακολουθούσε τις δοκιμασίες, με την προσδοκία ότι θα έλθουν καλύτερες μέρες για όλους. Στις ταινίες αυτές, η μάνα είναι ιερό πρόσωπο, όπως η Παναγιά στα εικονίσματα.

Οι εμπνευστές της διαφήμισης είχαν προφανώς κατά νου τη γνωστή ρήση για την ιστορία που επαναλαμβάνεται ως φάρσα. Στη νεότερη εκδοχή της, η ατάκα «για τη φουκαριάρα τη μάνα μου» προκαλεί αυθόρμητο γέλωτα χωρίς φυσικά να διακωμωδεί τη μάνα. Μάλλον είναι ευκαιρία αυτοσαρκασμού για όσους μεγάλωσαν με τις ταινίες μελό και αφορμή να τις προσέξουν οι νεότεροι. Χρόνια πολλά μάνα.

Το ευρωβαρόμετρο δείχνει μειωμένο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων για τις ευρωεκλογές και προδικάζει μεγάλη αποχή από αυτές. Ανέκαθεν, η συμμετοχή στις ευρωεκλογές είναι μικρότερη σε σχέση με εκείνη των εθνικών εκλογών σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Όπως επίσης, παντού η ψήφος για την ευρωκάλπη χαρακτηρίζεται χαλαρή, καθώς υπάρχει η αίσθηση ότι τα αποτελέσματά της μικρή επίδραση έχουν στη ζωή μας. Για τους πολίτες, οι Βρυξέλες ήταν πάντα σε κάποια απόσταση. Ήταν μακριά και απόμακρες από τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Κι’ όμως, σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή μας λαμβάνονται στις Βρυξέλες εκεί που χτυπά η καρδιά της Ευρώπης. Άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών στα εθνικά κοινοβούλια αφορά στην κύρωση οδηγιών και την εναρμόνιση του εθνικού με το κοινοτικό δίκαιο. Όσο προχωρά η εμβάθυνση στην ΕΕ, οι αποφάσεις των Βρυξελών μας αφορούν όλο και περισσότερο.

Ποιος όμως λαμβάνει τις αποφάσεις στην κοινοπολιτεία της ενωμένης Ευρώπης; Έχει το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο αποφασιστικό ρόλο; Είναι οι αποφάσεις του δεσμευτικές για την ΕΕ; Σίγουρα έχουν γίνει βήματα προς τα ‘μπρος. Το λεγόμενο, όμως δημοκρατικό έλλειμμα εξακολουθεί να υπάρχει σε επίπεδο Ένωσης, όπως επίσης είναι ορατό εντονότερα πλέον το λειτουργικό πρόβλημα μετά τη μεγάλη διεύρυνση. Η Ευρώπη των 27 δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά με «εργαλεία» του χθες. Η μη κύρωση της συνθήκης της Λισαβόνας λειτουργεί ανασταλτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το… ατύχημα της τσεχικής προεδρίας. Ο Τσέχος πρωθυπουργός και προεδρεύων της ΕΕ αναγκάστηκε σε παραίτηση από την πρωθυπουργία της χώρας του, όπου ηγείτο κυβέρνησης συνασπισμού. Εξακολουθεί, όμως να είναι Προεδρεύων στην Ένωση. Με ποιο κύρος και ποια αξιοπιστία θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα, αλλά και πως θα αντιμετωπίζεται από τους αρχηγούς των κρατών-μελών, την κομισιόν ή το ευρωκοινοβούλιο;

Με δεδομένα αυτά δεν είναι αφύσικο που οι ευρωεκλογές στα περισσότερα κράτη αποκτούν άλλο περιεχόμενο από το πραγματικό. Θα ήταν όμως λάθος να θεωρηθούν χαβαλές, και ακόμη χειρότερα να ψηφίσουμε ελαφρά τη καρδία. Όσο πιο σοβαρή εκπροσώπηση έχουμε ως χώρα στα όργανα της ΕΕ τόσο πιο αποτελεσματικά διασφαλίζονται τα συμφέροντά μας.

Την ώρα που η αντιπολίτευση επιχειρούσε να απαξιώσει τη σημασία της συνάντησης του Προέδρου της Κομισιόν Μανουέλ Μπαρόζο με τον πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή που συνοδεύτηκε από δηλώσεις στήριξης της ΕΕ στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση της πρωτόγνωρης οικονομικής κρίσης, το υπουργείο Οικονομίας ανακοίνωνε μέτρα για την αναθέρμανση της οικοδομικής δραστηριότητας.

Τα μέτρα αυτά, που στόχο έχουν την προστασία 400 χιλιάδων εργαζομένων στον κλάδο της οικοδομής έρχονται σε συνέχεια εκείνων που έλαβε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της κρίσης στις πωλήσεις αυτοκινήτων. Τα συγκεκριμένα μέτρα ήδη απέδωσαν σε βαθμό μεγαλύτερο του αναμενόμενου, καθώς μετά τη μείωση κατά το ήμισυ του τέλους ταξινόμησης και τις προσφορές των αυτοκινητοβιομηχανιών, υπήρξε ρεκόρ πωλήσεων. Όνειρο κάθε νεοέλληνα παλαιόθεν είναι να βάλει ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι του και κάθε μέλος της οικογένειας να αποκτήσει δικό του αυτοκίνητο.

Τα τέσσερα μέτρα που ανακοινώθηκαν για την οικοδομή: η κάλυψη του 100% των στεγαστικών δανείων, ο διπλασιασμός των τόκων που εκπίπτουν του φόρου εισοδήματος, η μείωση της αμοιβής των συμβολαιογράφων από 1,2% στο 1% της αξίας του ακινήτου και η επιδότηση των επισκευών σε κτήρια προ του 1980 για την ενεργειακή τους αναβάθμιση, είναι αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Σε αυτά θα προσέθετα μια σκέψη ακόμη που έχω από καιρό καταθέσει στα αρμόδια υπουργεία. Πρόκειται για την απαλλαγή ή τη μείωση του κόστους έκδοσης οικοδομικών αδειών για όσους θέλουν να χτίσουν στην περιφέρεια. Η απαλλαγή θα αφορά χωριά μέχρι 1000 κατοίκους και φυσικά όχι το λεκανοπέδιο Αττικής ή τουριστικές περιοχές. Θα είναι μια τονωτική «ένεση» όχι μόνο για τον κλάδο της οικοδομής αλλά και για την περιφέρεια που τα τελευταία χρόνια ερημώνει. Θα είναι μια ευκαιρία επισκευής του πατρικού ή ανέγερσης ενός νέου σπιτιού εν είδει δεύτερης-εξοχικής κατοικίας για πολλούς κατοίκους των μεγάλων αστικών κέντρων. Η μαζική έξοδος του Πάσχα στην ύπαιθρο δείχνει το δρόμο της αποδοχής μιας τέτοιας εξαγγελίας.