Είχα καιρό να τον δω. Οι δρόμοι μας χώρισαν μετά την εκλογή μου ως βουλευτή. Είπαμε να βρεθούμε για καφέ. Τον θυμόμουν πάντα καλοκάγαθο και χωρατατζή και συνάμα μανιώδη καπνιστή να ανάβει το ένα τσιγάρο μετά το άλλο σε βαθμό τέτοιο που δεν χρειάζονταν φωτιά μετά το πρώτο. Στην εφημερίδα τρεισήμισι χρόνια, τρεις rewriter μοιραζόμασταν το ίδιο γραφείο μαζί με τους συντάκτες ύλης. Η κατάσταση όσο περνούσε η ώρα γινόταν αποπνικτική. Ο χώρος έμοιαζε περισσότερο με τεκέ, παρά με χώρο δουλειάς. Από την ώρα που έμπαινες στο γραφείο μύριζε έντονα τσιγαρίλα. Οι τοίχοι είχαν «ποτίσει» από τον καπνό και τη μυρωδιά των αποτσίγαρων που ξεχείλιζαν από τα τασάκια. Όταν επέστρεφα το βράδυ στο σπίτι έβγαζα τα ρούχα στη βεράντα γιατί τα παιδιά διαμαρτύρονταν ότι μυρίζουν άσχημα!

Μειοψηφία οι «άκαπνοι», όπως μας αποκαλούσαν με μια ελαφρά δόση ειρωνείας οι θεριακλήδες συνάδελφοι. Άλλοθι για τους περισσότερους καπνιστές η ένταση, το στρες και η πίεση που έχει το δημοσιογραφικό επάγγελμα. Δεν κάπνισα ποτέ –εκτός από το αναγκαστικό κάπνισμα του παθητικού καπνιστή- και έτσι δεν μπορώ να είμαι αντικειμενικός κριτής. Ή μάλλον, προσπάθησα να καπνίσω στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, όταν όλοι στην παρέα κάπνιζαν ως ένδειξη χειραφέτησης και μαγκιάς. Δεν τα κατάφερα. «Γινόταν το στόμα μου τσαρούχι» για να χρησιμοποιήσω μια έκφραση που άκουσα σε χωριό της Λάρισας και τη βρήκα πετυχημένη.

«Παντελή, μου φαίνεται πως έβαλες κιλά», ήταν η πρώτη μου παρατήρηση όταν τον χαιρέτησα. «Από τότε που έκοψα το τσιγάρο είναι αλήθεια έβαλα λίγα κιλά». «Και πώς το πήρες απόφαση» ήταν η επόμενη εύλογη ερώτηση. Το «μπαλονάκι» ήταν η απάντηση. Η καρδιά του είχε χτυπήσει καμπανάκι. Από τότε άλλαξε και η ζωή του. Έκοψε το τσιγάρο, άρχισε να περπατά καθημερινά 4 χιλιόμετρα. Έτσι του είπε ο γιατρός. Δεν τόλμησα να του θυμίσω πόσες φορές του λέγαμε «κόφτο το ρημάδι». Ακόμη και όταν ο τρίτος της παρέας, ο αξέχαστος για το πηγαίο χιούμορ του Γιάννης, έφυγε ξαφνικά από ανακοπή, φανατικός καπνιστής και αυτός, ο Παντελής δεν σκέφτηκε να κόψει το τσιγάρο. Το έκοψε κατόπιν εορτής. Αλλά απ’ ότι λεν οι γιατροί ποτέ δεν είναι αργά.

Ο κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι Βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Βουλής των Ελλήνων.

Η είδηση αρχικά προκαλεί έκπληξη. Η δικαιοσύνη, 87 χρόνια μετά την εκτέλεση των έξι με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας για την μικρασιατική καταστροφή, εξετάζει θετικά το αίτημα αναψηλάφησης της δίκης που έστειλε στο εκτελεστικό απόσπασμα την ηγεσία της αντιβενιζελικής παράταξης. Μετά από αυτό, γιατί όχι να ξανακάνουμε και τη δίκη του Σωκράτη, που αδίκως ήπιε το κόνιο! Σε μια χώρα που η ταχεία απονομή της δικαιοσύνης είναι διαρκές ζητούμενο, το ερώτημα είναι αν έχουμε την πολυτέλεια –γιατί περί αυτού πρόκειται- να απασχολούμε τη δικαιοσύνη με πολιτικές υποθέσεις του παρελθόντος για τις οποίες άλλωστε έχει αποφανθεί η ιστορία.

Η υπόθεση αυτή είναι μια ακόμη απόδειξη της ιδιαίτερης σχέσης που έχουμε στην Ελλάδα με την ιστορία. Πικρή γεύση αυτής της σχέσης δοκίμασε η πρώην υπουργός Παιδείας Μαριέττα Γιαννάκου με τις αντιδράσεις για το βιβλίο ιστορίας που βάπτιζε «συνωστισμό» τη σφαγή της Σμύρνης. Ενδεικτική επίσης του ενδιαφέροντος των Ελλήνων για την ιστορία είναι η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού στην έρευνα γνωστού ειδησεογραφικού portal για τη ορθότητα ή μη της απόφασης του Βενιζέλου να στείλει αποβατικό στρατό στη Σμύρνη το 1919 κατ’ εφαρμογή συμμαχικής εντολής προς υλοποίηση της συνθήκης των Σεβρών.

Το Σεπτέμβριο του 1922 έπρεπε να αναζητηθούν εξιλαστήρια θύματα προς εξαγνισμό της οργής 1,5 εκατομμυρίου ανέστιων προσφύγων, χιλιάδων αξιωματικών και οπλιτών με καταρρακωμένο ηθικό και ενός λαού που αξίωνε τον καταλογισμό ευθυνών. Τα πολιτικά πάθη της εποχής στο αποκορύφωμα του εθνικού διχασμού, με τους πολιτικούς να αλληλοκατηγορούνται με περισσή ευκολία για εθνική μειοδοσία, δεν άφηναν χώρο στην κοινή λογική. Βεβαίως, ευθύνες έχουν όσοι διαχειριστήκαν τη μικρασιατική εκστρατεία και δεν τόλμησαν έντιμο συμβιβασμό όταν τα δεδομένα άλλαξαν με την εμφάνιση του κινήματος του Κεμάλ και την αλλαγή πλεύσης των συμμάχων. Συμβιβασμό, που θα διασφάλιζε την παρουσία των Ελλήνων στη Μικρά Ασία και την παραμονή της Ανατολικής Θράκης στον εθνικό κορμό. Άμοιρος ευθυνών δεν είναι και ο Βενιζέλος που οδήγησε την Ελλάδα στη Μικρασία χωρίς σαφείς συμμαχικές εγγυήσεις και προκάλεσε εκλογές εν μέσω του πολέμου! Όλα αυτά όμως είναι πλέον στη δικαιοδοσία των ιστορικών και όχι των δικαστών!

Η αντιπαράθεση –κατώτερη των περιστάσεων- για την ιδέα ίδρυσης αλλά και την ανέγερση του νέου μουσείου της Ακρόπολης είναι ενδεικτική πρώτον της μικροκομματικής αντίληψης που πολλές φορές επισκιάζει τα μεγάλα και σημαντικά στη χώρα μας. Και δεύτερον των μεγάλων καθυστερήσεων -σε αντιδιαστολή με άλλες χώρες- που συνήθως συνοδεύουν την κατασκευή των μεγάλων έργων, έτσι ώστε όταν αυτά υλοποιούνται, οι κυβερνήσεις που εναλλάσσονται να ερίζουν για την πατρότητά τους.

Ωστόσο, τα λαμπρά εγκαίνια του νέου μουσείου της Ακρόπολης πρόβαλαν σε όλο τον κόσμο την εικόνα μιας Ελλάδας με αυτοπεποίθηση που είναι υπερήφανη όχι μόνο για τον πολιτισμό των αρχαίων προγόνων μας αλλά και για το σήμερα. Συνηθίζουμε να καυτηριάζουμε τα κακώς κείμενα και όλα όσα μας πληγώνουν –και καλώς πράττουμε. Ας αναλογιστούμε όμως ότι η ψωροκώσταινα του ’50 είναι σήμερα στην καρδιά της Ευρώπης. Το άλμα αυτό από την πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων στα σαλόνια της ΕΕ δεν έγινε ούτε με αυτόματο πιλότο, ούτε από τη μια μέρα στην άλλη. Έγινε πράξη χάρη στην εργώδη προσπάθεια του Κωνσταντίνου Καραμανλή, στο πρόσωπο του οποίου συνυπήρχε ο οραματιστής και ο ρεαλιστής πολιτικός. Παρά τις αντιξοότητες, τις εσωτερικές αντιθέσεις, με επιμονή και σχέδιο ο εθνάρχης υλοποίησε το όνειρό του. Αλλά και από την αντιπαράθεση των ημερών το πανελλήνιο έμαθε ότι για την ανάγκη δημιουργίας νέου μουσείου Ακρόπολης πρωτομίλησε ο Καραμανλής το 1976.

Αρκούσε το πάθος της Μελίνας Μερκούρη για την επιστροφή των μαρμάρων; Όχι, αλλά χάρις σε αυτή άρχισε να υπάρχει κινητικότητα στη διεθνή κοινότητα για το θέμα. Το όραμα της Μελίνας για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα που έκλεψε ο λόρδος Έλγιν μέχρι πρότινος ήταν ένα ηθικό αίτημα. Στις διεθνείς σχέσεις, ωστόσο, συνήθως η ηθική χρησιμοποιείται ως «γαρνιτούρα» νομιμοποίησης προειλημμένων αποφάσεων. Στο αίτημα επιστροφής των αιχμάλωτων μαρμάρων, όπως εύστοχα τα χαρακτήρισε ο Πρόεδρος της Βουλής, το βρετανικό μουσείο απαντούσε αρνητικά οικοδομώντας την επιχειρηματολογίας του στην αδυναμία έκθεσής τους στην Ελλάδα σε χώρο αντάξιό τους. Η δημιουργία του νέου μουσείου «ξεδοντιάζει» την βρετανική επιχειρηματολογία. Το μουσείο κάτω από τον ιερό βράχο είναι πλέον μια διαρκής σιωπηλή καταγγελία στη διεθνή κοινότητα του εγκλήματος που τέλεσε ο Έλγιν.

  Ο κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι Βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Βουλής των Ελλήνων.

Η εικόνα μπροστά σε σχολείο όπου έχουν αναρτηθεί οι βαθμολογίες των πανελλαδικών εξετάσεων με μαθητές και γονείς –κυρίως μάνες- να αναζητούν εναγωνίως στις καταστάσεις το δικό τους όνομα φέρνει στο μυαλό σκέψεις για το σύστημα αξιολόγησης και τη δημόσια παιδεία στη χώρα μας.

Ο δρόμος για το πανεπιστήμιο –μιλώ για τις σχολές, το πτυχίο των οποίων έχει κάποιο αντίκρισμα- είναι συνήθως αγώνας δρόμου, ανηφορικός και διαρκείας. Τα αγαθά κόποις κτώνται! Τα παιδιά και μαζί οι γονείς τους περνούν μια ιδιαίτερη περίοδο της ζωής τους γεμάτη ένταση και άγχος. Οι μαθητές, όπως έχει εύστοχα ειπωθεί είναι οι σκληρότερα εργαζόμενοι. Για να μπει κανείς στο πανεπιστήμιο, κατά κανόνα θα πρέπει να δαπανά περισσότερο χρόνο στο φροντιστήριο και λιγότερο στο σχολείο. Είναι τόσα τα χρήματα που δαπανώνται στην παραπαιδεία, που αυτές τις μέρες εν είδει ρεκλάμας κατακλύζονται οι επαρχιακές εφημερίδες με καταχωρήσεις ευχαριστηρίων προς καθηγητές φροντιστηρίων από μαθητές που εισήχθησαν στα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να ευχαριστήσει το δημόσιο σχολείο και τους καθηγητές του!

Το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχει αποτύχει. Το ίδιο και ο προσανατολισμός του λυκείου που λειτουργεί ως προθάλαμος του πανεπιστημίου. Η διαπίστωση είναι χρόνια. Ωστόσο, μέχρι τώρα η κομματική αντιπαράθεση δεν επέτρεψε στην παιδεία μια μεταρρύθμιση –και οι λέξεις έχουν χάσει το νόημα τους- που να αντέξει στο χρόνο. Ακόμη και για την επιβολή της βάσης του 10 ως προϋπόθεση εισόδου στα ΑΕΙ και ΤΕΙ υπήρξαν ακραίες αντιδράσεις λαϊκισμού ότι έτσι στερείται το δικαίωμα στη μόρφωση σε χιλιάδες παιδιά! Κανείς δεν θέλει να ακούσει την κραυγή των πανεπιστημιακών ότι κάθε χρόνο εισάγονται όλο και περισσότεροι φοιτητές με χαμηλό επίπεδο βασικών γνώσεων που δεν τους επιτρέπει να παρακολουθήσουν τα μαθήματα. Μετά μην απορούμε για τους αιώνιους φοιτητές.

Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί όλοι στην Ελλάδα πρέπει να γίνουν επιστήμονες είτε «τα παίρνουν τα γράμματα» είτε όχι. Συνήθως, οι γονείς είναι εκείνοι που αξιώνουν από τα παιδιά να πετύχουν εκεί που οι ίδιοι απέτυχαν. Σε μια χώρα, όμως, που όλοι θέλουν να γίνουν επιστήμονες, μην έχουμε αυταπάτες ότι η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο είναι αυτόματα και εισιτήριο επαγγελματικής αποκατάστασης.